د افغانستان اجرائيه ریاست وايي، د هېواد بازارونو کې د بې‌کیفیته او قاچاقي درملو شتون د اندېښنې وړ دی.

اجرائيه رئیس عبدالله عبدالله چې نن‌يې د روغتیا او خوراکي توکو د ارزولو لابراتوار په پرانیست غونډه کې خبرې کولې وویل، که هېواد ته د بې‌کیفیته او قاچاقي درملو د راتګ مخنیوی وشي نو دې برخه کې به په کور دننه سرمایه‌ګذاري لا تقویه شي.

ښاغلي عبدالله وویل:

"زموږ پانګه اچونکې دې مطمئن اوسي چې د بې‌کیفیته درملو د قاچاق د مخنیوي لارې وجود لري، که هېواد کې زمینه برابره اوسي او لابراتوارونه وي او په ورته وخت کې خلکو ته اسانتیاوې برابرې کړي په اطمینان وایم چې د بې‌کیفیته درملو د وارداتو مخه نیول کېږي."

د دې تر څنګ د افغانستان د عامې روغتيا وزیر ډاکتر فیروزالدین فیروز هم چې په دغې پرانیست غونډه کې خبرې کولې تائيد کړه چې د هېواد په بازارونو کې بې‌کیفیته درمل شته.

د روغتیا نړیوال سازمان WHO وايي چې د افغانستان د ختیځ او جنوب ختیځو سیمو خلک هرکال د جون او نوامبر میاشتو ترمنځ د ملاریا د ناروغۍ له ګواښ سره مخامخ کېږي.

د ملګروملتونو دې اړوندې ادارې پرون اعلان وکړ چې په افغانستان کې د ملاریا پرضد د مبارزې د ملي پروګرام ارزونه یې بشپړه کړې ده او د دې ناروغۍ د له منځه وړلو لپاره هڅې پیاوړې کوي.

په یوه بیان کې چې پرون د روغتیا د نړیوال سازمان WHO پر ویبپاڼه خپور شو، راغلي دي چې د ۲۰۱۸ او ۲۰۲۱ کلونو ترمنځ په افغانستان کې د ملاریا د مواردو له کمېدو وروسته په ۲۰۲۲ کال کې په ملاریا د اخته ناروغانو شمېر زیات شوی او په ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کلونو کې یې هم موارد زیات پاتې وو.

په راپور کې ننګرهار، لغمان، کونړ او نورستان ترټولو زیانګالي ولایتونه بلل شوي او د WHO په وینا تودې هوا او د اقلیمي بدلونونو له کبله سختو بارانونو د ملاریا د میاشي د تکثر پراخېدو ته لاره اواره کړې ده.

په افغانستان کې د WHO استازي خبرداری ورکړی چې ملاریا پر زیانګالو ټولنو، په تېره پر ښځو او ماشومانو دروند فشار راوستی او ټینګار یې کړی دی چې د دوامداره همغږۍ او ملاتړ له لارې د دې ناروغۍ د پراختیا مخنیوی امکان لري.

نن په افغانستان او یوشمېر اسلامي هېوادو کې د روژې د مبارکې میاشتې لومړۍ ورځ ده.

د طالبانو حکومت او سعودي عربستان، قطر، کوېټ، بحرین، یمن، عراق، لبنان او متحده عربي اماراتو پرون ماښام اعلان وکړ چې د نوې میاشتې هلال لیدل شوی دی.

خو ځینو نورو هېوادونو لکه ترکیې، سوریې، اردن، مالیزیا، اندونیزیا، هند او پاکستان پنجشنبې د روژې لومړۍ ورځ اعلان کړې ده.

د روژې په مبارکه میاشت کې مسلمانان له پېشلمي څخه تر روژه ماتي پورې له خوراک او څښاک څخه ډډه کوي او ماښام د روژه ماتي لپاره سره یوځای کېږي.

د طالبانو د سوداګرۍ او صنایعو وزارت د افغانستان او ازبکستان ترمنځ په مختلفو سکټورونو کې د سوداګرۍ د ۲۵ موافقو د لاسلیک خبر ورکوي.

دې وزارت نن سې شنبې پرخپلې ایکسپاڼه لیکلي چې دغه موافقې چې په کابل کې د افغانستان او ازبکستان د سوداګرۍ په ګډ کنفرانس کې لاسلیک شوې، ارزښت یې څه باندې درې سوه ملیون ډالره ښودل شوی. د دې وزارت په خبره د دغو موافقو له مخې دواړه لوري به په ساختماني، خوراکي توکو، کرنې، موبل او فرنیچر، درملو اود جامو په سکټورنو کې سره همکاري کوي.

د منځنۍ آسیا د نورو هیوادونو په پرتله له ازبکستان سره د طالبانو د حکومت اړیکې له کله چې طالبان بیا په افغانستان کې واک ته رسیدلي په سیاسي او اقتصادي برخو کې ډیرې پیاوړې شوې دي. د شمیرو له مخې په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د سوداګرۍ راکړه ورکړه شاوخوا ۱،۶ ملیارډ ډالرو ته رسیده چې دا د ۲۰۲۴ کال په پرتله شاوخوا ۴۵ سلنه زیاتوالی ښیي.

د ملګروملتونو د خوړو او کرنې اداره خبرداری ورکوي چې د افغانستان په لوېدیځو او جنوبي ولایتونو کې له تودوخې سره یوځای سخت بارانونه ممکن د ځمکې په سطحه د چټک جریان او سیمه ایزو سیلابونو خطر زیات کړي.

دې ادارې نن سې شنبې په خپله ایکسپاڼه کې په یوه بیان کې ویلي چې په شمالي باراني سیمو کې له اوسط څخه ټیټ باران او د بخار د خپریدو زیاتوالی ممکن د فصل رطوبت اغیزمن کړي.

دې ادارې ویلي چې په ټول هیواد کې د بې موسمه تودوخه د سانتي ګراد په کچه د ۱-۸ درجو ترمنځ اټکل شوې او په جنوبي ولایتونو کې به تودوخه له ۲۰ درجو سانتي ګراد څخه هم لوړه وي. د دې ادارې په خبره دا ممکن د یخ وهلو خطر کم کړي او د فصلونو، څړځایونو ملاتړ وکړي. همدارنګه ویل شوي چې د واورې چټک ویلې کیدل کولی شي د واورې ذخیرې او د فصل په وروستیو کې د خاورې د رطوبت زیاتول کم کړي.

د ملګروملتونو د خوړو او کرنې اداره دغه خبرداری داسې مهال ورکوي چې په روان ژمي کې د افغانستان ډیرې سیمې د سختو ورښتونو شاهدې وې.

د طالبانو د حکومت ترواک لاندې د افغانستان دالمپیک، بدني روزنې او سپورت عمومي ریاست د دوشنبې په ورځ زرګونو ورزشکارانو ته د ۱۴۰۴ کال د عصریې توزیع پیل کړه.

ټاکل شوې چې د بیلابیلو ورزشي رشتو څه دپاسه ۳۲۵۰ ورزشکارانوڅخه هر یوه ته ۱۳۲۰۰ افغانۍ ورکړل شي.

د عصریې د توزیع په لومړنۍ ورځ د کڼو ، د بیړۍ ځغلولو ، او د تکواندو ملي ټیمونو غړو ته دغه اندازه پیسې وویشل شوې.

د طالبانو حکومت په داسې حال کې چې د نجونو او ښځو په ورزش یې محدودیتونه لګولي په تیرو کلونو کې یې هم دعصریې په نامه دغه ډول نقدي مرسته نارینه ورزشکارانو ته توزیع کړې.

د کرکټ د شل اوریز نړیوال جام د لوبو په دوام کې، سه شنبه، د فبروري په ۱۷ مه نیټه درې لوبې ترسره کیږي.

د نیوزیلینډ او کاناډا، ایرلینډ او زیمبابوې، او سکاټلینډ او نیپال ټیمونه به یو بل سره مخ شي.

د پرون په لوبو کې، د افغانستان د کرکټ ملي ټیم وتوانید چې متحده عربي اماراتو ته د پنځو ویکټو په توپیر ماتې ورکړي.

دغه راز پرون د انګلستان ټیم د ایټالیا په وړاندې او د سیریلانکا ټیم د استرالیا په وړاندې بریا ترلاسه کړه.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم راتلونکې لوبه د پنجشنبې په ورځ، د فبروري په ۱۹ مه نیټه د کاناډا په وړاندې ده.

تر دې مخکې، افغان ټیم په روان T20 کرکټ نړیوال جام کې نیوزیلینډ او سویلي افریقا ته خپلې لوبې بایللي.

دا نړیوال جام د هند او سریلانکا په ګډ کوربه توب دایر شوی دی.

د قزاقستان د بهرنیو چارو وزارت وايي د دوشنبې په ورځ په استانه کې د افغانستان په اړه د منځنۍ اسیا د ځانګړو استازو د سیمه ایز تماس ډلې په فوق العاده غونډه کې دافغانستان اوسنۍ وضعیت او د سوداګرۍ او اقتصادي اړیکو د پراختیا په اړه خبرې وشوې.

دغه راز په غونډه کې د افغانستان له لارې دترانزیت او ترانسپورت د پراختیا په شمول د عملي همکارۍ او د سیمې د امنیت اړوند مسایل هم وڅیړل شول.

دافغانستان لپاره د قزاقستان ځانګړي استازي یرکین توکوموف ویلي چې په غونډه کې د رغوونکو نظریاتو په تبادلې او کابل سره د تعامل د مهمو مسئلو لپاره دعملي حل لارو په موندنې ټینګار وسو.

په دې غونډه کې د افغانستان لپاره د قزاقستان ، قرغیزستان ، تاجیکستان او ازبیکستان استازو برخه واخیسته.

د تماس دغه ډله د ازبکستان په نوښت ۲۰۲۵ کال کې رامنځته او د همدغه کال د اګست په ۲۶مه یې لومړنۍ ناسته په تاشکند کې ترسره شوه.

دغه هېوادونه که څه هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه پيژني، خو له طالبانو سره نږدې سیاسي او اقتصادي تعاملات لري.

د قزاقستان پلازمېنه استانه نن د افغانستان په اړه د منځنۍ اسیا د څلورو هېوادونو د ځانګړو استازو د دویمې غونډې کوربنه ده.

د قزاقستان، ازبکستان، تاجکستان او قرغزستان دغه ډيپلوماتان د افغانستان په اړه د تماس ډلې تر چتر لاندې سره راټول شوي او د بحث وړ مسایل یې د افغانستان سیاسي او اقتصادي وضعیت او دغه هېواد کې شته ننګونې دي.

د تماس دغه ډله د ازبکستان په نوښت ۲۰۲۵ کال کې رامنځته او د همدغه کال د اګست په ۲۶مه یې لومړنۍ ناسته په تاشکند کې ترسره شوه.

دغه هېوادونه که څه هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه پيژني، خو له طالبانو سره سیاسي او اقتصادي تعاملات لري.

څه باندې سل تنه افغان کډوال د پاکستان له زندانونو خوشې او افغانستان ته استول شوي.

دا خبره په کراچۍ کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان جنرال قونسلګرۍ کړې ده.

د دې قونسلګرۍ په خبره ۱۰۵ افغانان چې پکې لس ماشومان هم شامل وو د چمن سپین بولدک له لارې د دوشنبې په ورځ افغانستان ته انتقال شوي.

دوی شاوخوا یوه میاشت هلته په بند کې تېر کړي وو.

تر دې مخکې هم د روانې اوونۍ په پیل کې لږ تر لږه ۲۰۹ افغان بندیان د کراچۍ له زندانونو خوشې شوي وو.

اکثر دا افغان کډوال د قانوني اسنادو د نه لرلو په تور د پاکستاني پولیسو له خوا بندیان شوي وو.

تر دې مخکې ګڼو افغان کډوالو چې د پاکستان په زندانونو کې پاتې شوي او د بشري حقونو فعالانو هلته د زندانونو له ناسم وضعیت شکایت کړی.

راشدخان په شل اووریزو لوبو کې د ۷۰۰ ویکټو ریکارډ جوړ کړ.

د افغانستان د کرکټ ملي ټیم کپټان او د نړۍړ په کچه پيژندل شوي باولر راشدخان دغه ریکارډ ته له متحده عرب اماراتو سره د افغانستان په نننۍ لوبه کې ورسېد.

راشدخان په ۵۱۳ شل اوریزو لوبو کې ۷۰۰ ویکټې اخیستي.

دا په شل اورویزو لوبو کې یو نړیوال ریکارډ دی.