د افغانستان د مدني ټولنو بنسټ او فعالان وايي، حکومت هڅه کوي د نویو او لویو مسایلو په مطرح کولو سره د ولسي جرګې او ولسوالیو د شوراګانو د انتخاباتو پر وړاندې خنډونه جوړ کړي.

د مدني ټولنو بنسټ رئیس نعیم نظري نن کابل کې خبریالانو ته وویل چې حکومت اوس هم د انتخاباتو د ترسره کېدو لپاره لازمه اراده نه لري:

"په ډېره روښانه او واضح ډول له ملي وحدت حکومته غواړو چې د وګړو حقونو ته احترام ولري او دوی ته له دې حقه د استفادې زمینه برابره کړي، څو موږ وتوانېږو داسې جوړښتونه رامنځ ته کړو چې د خلکو ارادو تمثیل کړای شي."

دا په داسې حال کې ده چې دې وروستیو کې د انتخاباتو خپلواک کمېسیون ویلي، که حکومت انتخاباتو کې د استفاده کوونکي ټکنالوژۍ په اړه تخنیکې مطالعات او بحثونه ژر نهايي نه کړي، نو ښايي په روان لمریز کال کې انتخابات ونه شي.

ټاکل شوې چې پنځه افغان کرنیز تجارتي شرکتونه د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO) له خوا د نړیوال بانک په تمویل د یوې نوښتګرې پروژې لومړنۍ ګډې مالي مرستې ترلاسه کړي.

دغه پروژه د افغانستان د کرنې اقتصاد د بیا راژوندي کولو، د خصوصي سکتور په مشرۍ ودې، د کارموندنې دزیاتوالي او د کرنیزو تولیداتو د پیاوړتیا په هدف ترسره کیږي.

دغه شرکتونه چې درې یې د ښځو په مشري دی ، هرات، کاپیسا، کندوز، لوګر او تخار ولایتونو کې د تخمونو تولید، زعفرانو، لبنیاتو، د سویابین پروسس او دخوراکي توکو په تولید کې فعالیت کوي.

د فاو خبرپاڼه زیاتوي چې په دغو پانګونو کې په کاپیسا کې د سویابینو د تېلو د تصفیې کرښه، په تخار کې د لمریزې برېښنا پر بنسټ د لبنیاتو چارې، او په کندوز کې د زعفرانو د پروسس وسایل شامل دي.

تمه کېږي چې دا پانګونې به د تولید، پروسس، انتقال او بازارموندنې په برخو کې مستقیم او غیرمستقیم کاري فرصتونه رامنځته کړي.

افغانستان کې چارواکي د شاتو د مچیو دنړیوالې ورځې په مناسبت وايي په دغه هیواد کې د شاتو دمچیو د ساتنې زرګونه فارمونه فعال دي او هرکال زرګونه ټنه عسل تولیدوي.

افغانستان کې د طالبانو د حکومت د کرنې،اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت ویاند مولوي شیرمحمد حاتمي وايي په افغانستان کې د شاتو د مچیو څه د پاسه ۳ زره فارمونه شته چې هرکال ۲ زره او ۲ سوه مټریک ټنه شات تولیدوي.

د مې شلمه په ۲۰۱۷ کال کې د شاتو مچیو د ساتنې او تکاثر په برخه کې د عامه پوهاوي لپاره نړیواله ورځ ونومول شوه او هرکال لمانځل کیږي.

د شاتو مچۍ د چاپیریال په ساتنه او د انسانانو په اقتصاد کې مهم رول لوبوي.

د افغان پناه غوښتونکو د ملاتړ بنسټ ، افغان ایواک د امریکا له حکومته غوښتي چې افغان متحدینو سره په خپلو ژمنو عمل وکړي او له پامه یې ونه غورځوي.

یاد بنسټ د سه شنبې په ورځ خپله ایکسپاڼه کې هغو رپوټونو ته په غبرګون چې وايي امریکا به د جنوبي افریقا د کډ‌والو منل پراخ کړي وویل چې "افغان متحدین یوځل بیا له پامه غورځول کیږي. "

افغان ایواک لیکي چې دغه افغانان هغه کسان دي چې دامریکايي ځواکونو ترڅنګ جنګیدلي اوددوی زیات شمیر قطر،پاکستان او د نړۍ په نورو ځایونو کې امریکا ته د لیږد په انتظار شپې ورځې سبا کوي.

یاد بنسټ له کانګرس غوښتي چې ۵ زره افغان پناه غوښتونکي د کډوالو د منلو پروګرام کې شامل کړي.

تردې مخکې هم د سنا مجلس ۲۲ غړو هغو رپوټونو ته په غبرګون کې چې وویل امکان لري څه د پاسه زرکسه افغان پناه غوښتکي له قطرڅخه د کانګو دموکراتیک جمهوریت ته انتقال شي له حکومت غوښتي وو چې دغه پلان ودروي.

دغو سناتورانو د غويي په اتمه بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ته لیکلي وو چې دغه ډول اقدام کولای شي د افغان متحدینو ژوند له خطر سره مخ کړي.

د پاکستان صدراعظم شهباز شریف وایي، د افغان طالبانو پر ضد د «غضبُ الحق» عملیات به په “بشپړ عزم” سره دوام وکړي.

د راپورونو له مخې شهباز شریف د سې ‌شنبې په ورځ په کوټه کې یوې پوځي اکاډمۍ ته د وینا پر مهال وویل چې د دې عملیاتو موخه د پاکستاني وګړو د ژوند او مال ساتنه، د وسله‌ والو ډلو پر ضد مبارزه، او د هغوی د پټنځایونو او مرکزونه په نښه کول دي.

د پاکستان صدراعظم وزیر زیاته کړه چې دا عملیات به د هغو په وړاندې چې نوموړي “په افغانستان کې مېشتې ترهګرې نیابتي او له طالبانو سره تړلې ډلې” وبلل، دوام وکړي.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت تراوسه د دغو څرګندونو په وړاندې غبرګون ندی ښودلی.

اسلام آباد کابل تورنوي چې د تحریک طالبان پاکستان یا ټي ټي پي چې د دوی په وینا د افغانستان له خاورې په پاکستان کې بریدونه مخ ته وړي، ملاتړکوي خو طالبانو تل دا تورونه ردکړي دي.

ملګرو ملتونو او ملي او نړیوالو نادولتي همکارو موسسو د پنځه سوه نهه ویشت میلیونه ډالرو په ارزښت افغانستان ته له ستنېدونکو کډوالو سره د مرستې پلان پیل کړ.

په افغانستان کې د ملګرو ملتو مرستندویه ماموریت( یوناما) د سې شنبې په ورځ په خپل فیسبوک کې خبر ورکړ چې ملګري ملتونه به له دوه میلیونه او اووه لکه ستنېدونکو کډوالو سره مرسته وکړي. د راپور له مخې هغه کډوال له دې مرستو ګټه اخیستلی شي چې سږکال د اپریل او ډسمبر میاشتو ترمنځ له ایران او پاکستانه افغانستان ته تللي او ځي.

یوناما وایي چې له ستنېدونکو افغان کډوالو سره د مرستو پلان د یوې هر اړخیزې ستراتیژۍ پر بنسټ چمتو شوی دی چې افغانستان ته د کډوالو له تګ څخه تر بیا مېشتېدنې پورې مرستې چمتو کوي.

اټکل کیږي چې چهارشنبه د افغانستان په یوشمیر ولایتونو کې سخت ورښتونه وشي او سیلونه وبهیږي.

د طالبانو د ترانسپورټ او هوایي چلند وزارت په یوه بیان کې ویلي دي چې په نهه ویشت ولایتونو کې د بارانونو د وریدو امکانات شته چې په ځینو کې به د ورښتونو کچه شاوخوا لس ملي متره او په ځینو کې تر پنځه دیرش ملي مترو ته ورسیږي.

هند د افغانستان د کرکټ له ملي لوبډلې سره په خپل کور کې د یوه ټسټ لوبې او درې یو ورځنۍ لوبو لپاره لوبغاړي غوره کړل.

په ټسټ لوبه کې هند خپل دوه مهم لوبغاړي، باولر جیپریسټ بومرا او ال رونډر رویندرا جدیجا نه دې انتخاب کړي.

ټاکل شوې ده چې دا پنځه ورځنۍ لوبه د جون په شپږمه پیل شي.

د هند د یو ورځنۍ لوبډلې لپاره بیا د دغه هیواد دوه تجربه کاره پخواني کپتانان، ویرات کوهلي او روهیت شرما هم شامل شوې دي.

د پنځوس اورونو دا لوبې یوه د جون په ۱۴ مه، بله په ۱۷ مه او وروستۍ یوه یې ټاکل شوې ده چې په ۲۰ ترسره شي.

د خبریالانو د ساتنې کمیټې له اروپايي کمیسیون غوښتي چې بروکسل ته د طالب پلاوي د سفر بلنه لغوه کړي.

دغه کمیټې د دوشنبې په ورځ د اروپايي ټولنې د عدالت غوښتې د برخې مرستیال تام ګیبسون په حواله وویل،" په داسې حال کې چې طالبان ورځې تر بلې پر رسنیو فشارونه زیاتوي، اروپايي کمیسیون طالب پلاوی بروکسل ته غواړي او دغه اقدام ټکان ورکوونکی دی".

وړاندې راغلي،"اروپا طالب پلاوي ته په بلنې سره دغې ډلې ته مشروعیت ورکوي".

اروپايي کمیسیون افغانستان ته د افغان کډوالو د اخراج په اړه بروکسل ته د طالبانو یو پلاوي ته بلنه ورکړې ده.

تراوسه د دغه پلاوی د سفر وخت مشخص نه دی.

بل پلو، د بشري حقونو د فعالانو ټولنې د یو بیان په خپرولو سره ویلي، " طالب پلاوي ته بلنه ورکول نه یوازې ډپیلماتیک، بلکې د اروپايي کمیسیون یو ستراتژیکه تیروتنه ده چې کیدای شي راتلونکې کې امنیتي خطرونه ولري".

د قرغیزستان ولسمشر وايي چې که دغه هیواد د امنیت شورا غړی انتخاب شي نو دافغانستان وضعیت ته به ځانګړې پاملرنه وکړي.

صدرجباروف د یکشنبې په ورځ خپل پیغام کې چې د قرغیزستان د رسنیو له لورې خپور شو وویل چې د منځنۍ اسیا امنیت دافغانستان ثبات پورې تړلی دی.

افغانستان کې د طالبانو حکومت د قرغیزستان د ولسمشر ددغو څرګندونو هرکلی کړی دی.

مرستیال ویاند حمدالله فطرت طلوع نیوز ته ویلي چې دوی دافغانستان په تړاو د قرغیزستان د ولسمشر "رغنده نظر" تاییدوي او په ټکو یې "دا واقعیت باید نور هیوادونه هم درک کړي چې افغانستان دسیمې په ثبات کې مهم رول لري."

د امنیت شورا نوي غیردایم غړي هیوادونه د راتلونکې جون میاشتې پیل کې ټاکل کیږي.

د ډله ایز امنیت سازمان CSTO په وار وار له افغانستانه منځنۍ اسیا او د سیمې نورو هیوادونو ته د ترهه ګرۍ او د مخدرو موادو د قاچاق په اړه اندیښنه څرګنده کړې.

ملګري ملتونه وايي د کډوالو په ستنیدو سره په افغانستان کې د نفوسو شمیر کې د پام وړ زیاتوالی رامینځ ته شوی دی.

د ملګرو ملتونو د بشري میشتیدنې پروګرام ( یو.ان. هبیتات) د دوشنبې په ورځ وویل چې له ۲۰۲۳ کال راهیسې ۵ ملیونه کسان افغانستان ته ستانه شوي دي.

د ملګرو ملتونو دغې ادارې ویلي چې د سه شنبې په ورځ د اذربایجان پلازمینه باکو کې نړیواله غونډه کې ددغو راستنیدونکو د ادغام د څرنګوالي په اړه خبرې کوي.

بلخوا د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام خپل وروستي رپوټ کې د نفوسو د زیاتوالي په اړه اندیښنه څرګنده کړې وه او ویلي وو چې راستنیدونکي ډیر زیانګالي دي او په دوی کې ۹۲ سلنه خلک د ژوند له سختو ستونزو سره مخ دي.