مسکو وايي، دوی به د ملګرو ملتونو په تور لېست کې د افغان طالبانو د مشر ملا هبت‌الله اخونزاده د نوم د شاملولو ملاتړ وکړي خو لومړی باید په دې اړه د افغان حکومت پر استدلال غور وکړي.

د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف د اینټرفاکس خبري اژانس ته ویلي، د افغان حکومت دا غوښتنه باید له اسنادو سره یوځای وي او که افغان چارواکي مؤثق اسناد وړاندې کړي پر دې وړاندیز به غور وکړي.

د کابلوف په وینا د ملګرو ملتونو د ترورېستانو په لېست کې د یو شخص شاملول د دې سازمان د امنیت شورا، د ترهګرۍ پر ضد د مبارزې په کمېټه کې یوه ځانګړې پروسه لري چې د یو کس د جنايي کړنو په اړ د اسنادو د وړاندې کولو پرته امکان نه‌لري.

د روسیې دا لوړپوړی ډیپلوماټ په داسې حال کې دا څرګندونې کوي چې په دې وروستیو کې افغان ولسمشر د ملګرو ملتونو د بندیزونو د کمېټې له چارواکو وغوښتل چې د طالبانو د مشر ملا هبت‌الله نوم دې د نړیوالو ترهګرو په لېست کې شامل کړي.

په کویټ کې د افغانستان د سفارت چارې د طالبانو ډیپلوماټانو ته سپارل شوي دي.

د طالبانو د حکومت یوې باوري سرچینې نن پنجشنبې ازادي راډیو ته د دې خبر پخلی وکړ خو په دې اړه یې نورجزیات ورنکړل.

د افغانستان خصوصي رسنۍ طلوع نیوز ویلي چې شفیق خطیب چې په بهرنیو چارو وزارت کې د قونسلګرۍ او د پولو د چارو د ریس په توګه دنده ترسره کوله، د دې سفارت د مشر په توګه ټاکل شوی دی.

تردې مخکې د قطر او متحده عربي اماراتو په ګډون د خلیج اکثرو هیوادونو د افغانستان د سفارت چارې د طالبانو د حکومت ډیپلوماتانو ته سپارلې دي. د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي څه موده وړاندې د هغو هیوادونو شمیر له څلویښتو زیات وباله چې دوی ورسره ډیپلوټیکې اړیکې ټینګې کړې دي.

د افغانستان د ښځو فوټبال لوبډلې خپله لومړۍ رسمي لوبله د کوک ټاپوګانو ډلې ته صفر یو وبایلله.

دا لوبه د پنجشنبې په ورځ د نیوزیلنډ په اوکلند ښار کې ترسره شوه.

دا د "افغان وومن یونایټډ" لوبډلې لومړۍ سیالي وه چې د فوټبال د نړیوال فدراسیون FIFA له خوا تر رسمي پېژندنې وروسته ترسره شوه.

فیفا په دې وروستیو کې د خپلو مقرراتو په تعدیل سره دې لوبډلې ته، چې له افغان کډوالو لوبغاړو څخه جوړه شوې، اجازه ورکړې چې په نړیوالو سیالیو کې برخه واخلي.

د دې لوبډلې غړي هغه افغان نجونې دي چې د اسټرالیا په ګډون د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې کډوالې دي. دغو لوبغاړو په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته افغانستان پرېښود.

د طالبانو له بیا واک ته رسېدو وروسته، په افغانستان کې د ښځو پرورزشونو بندیز لګول شوی او ښځې او نجونې له ورزشي فعالیتونو او سیالیو څخه محرومې شوې دي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت په ایټالیا کې د درېو افغان کډوالو د وژل کیدو د پیښې په غبرګون کې د ایټالیا له حکومت څخه غوښتي چې د دې پیښې عاملین عدالت ته راکاږي. د دې وزارت ویاند عبدالقهار بلخي د چهارشنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه کې په ایټالیا کې دا پیښه یوه جنایي او ظالمانه برید بللی چې په وینا یې دغه افغانان په قصدي ډول ژوندي سوځول شوي اوپه شهادت رسیدلي دي. وزارت همدارنګه په ایټالیا او نورو هېوادونو کې د مېشتو افغان کډوالو د ژوند، امنیت او اساسي حقونو د خوندیتوب پر اهمیت ټینګار کړی دی.

د ایټالیا صدراعظمې دا پیښه غندلې او د څلورو کډوالو د سوځولو عاملانو ته د سزاورکولو ژمنه یې کړې ده.

د ایټالوي رسنیو د راپورونو له مخې په دې پیښه کې چې د ایټالیا په جَنوبي سیمه کالبریا کې رامینځته شوې، دری افغان او یو پاکستانی کارګر په یوه موټر کې دننه سوځول شوي دي.

چارواکو ویلي چې د دې پیښې په تړاو دوه مشکوک کسان چې پاکستاني اتباع ښودل شوي، نیول شوي دي. ویل شوي چې د پیښې قربانیانو په کروندو کې د ځمکني توتانو د راټولو په چارو کې بوخت وو.

د طالبانو د حکومت د کډوالو او بیرته راستنیدونکو چارو وزارت د پاکستان له زندانونو د په لسګونو نورو افغان بندیانو د خوشې کیدو خبر ورکوي. دې وزارت نن پنجشنبې پر خپله ایکسپاڼه لیکلي چې د پاکستان له زندانونو ۷۹ تنه افغان کډوال له ازادیدو وروسته د تورخم دروازې له لارې هیواد ته راستانه شول. ویل شوي دغه کسان چې کورنۍ هم پکې دي، په هغه هیواد کې د هستوګنې په سندونو کې د ستونزو له امله نیول شوي او مختلفې مودې یې په بند کې تېرې کړې وې. د بیان له مخې دوی د مرستو له ترلاسه کولو وروسته خپلو سمیو ته ولېږدول شول.

که څه هم نده څرګنده چې په اوس وخت کې څومره افغان کډوال د پاکستان په زندانونو کې ساتل کیږي، خو د هغوی د خوشې کیدو له بهیرسره د پاکستاني چارواکو له خوا د نورو افغان کډوالو د نیولو او بندیانولو بهیرهم دوام لري.

اروپايي ټولنې د افغانستان د وروستیو سېل‌ځپلو لپاره ۵۰ زره یورو ځانګړې کړې دي. دا مرسته به د افغاني سره میاشت ټولنې له لارې اړو کورنیو ته ورسول شي.

همداراز، د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (اوچا) ویلي چې ایسلنډ د افغانستان بشري صندوق ته ۵۰ میلیونه ایسلنډي کرونه، چې شاوخوا ۴۰۲ زره امریکايي ډالر کېږي، مرسته کړې ده.

د اوچا په وینا، دغه مالي مرسته به د هغو بشري بنسټونو ملاتړ وکړي چې په افغانستان کې بحران ځپلو کورنیو ته بېړنۍ مرستې رسوي.

سمیرا نوا، چې افغان الاصله ده او کورنۍ یې ډنمارک ته د کډوالو په توګه تللې وه، د دغه هېواد د اقلیم، انرژۍ او عامه خدمتونو وزیرې په توګه وټاکل شوه.

۳۸ کلنه نوا له ۲۰۱۹ کال راهیسې د ډنمارک د پارلمان غړې ده او د اقلیم او انرژۍ په برخو کې د خپل ګوند له مخکښو سیاستوالو ګڼل کېږي.

نوموړې د ډنمارک په البورګ ښار کې زېږېدلې او له کوپنهاګن پوهنتون څخه یې د اقتصاد په برخه کې د ماسټرۍ سند ترلاسه کړی دی.

له پېښو سره د مبارزې ریاست مسوولان وایي، د پکتیا ولایت په روحاني بابا ولسوالي کې د یوه زاړه ماین د چاودنې له امله دوه ماشومان وژل شوي دي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې له پېښو سره د مبارزې رئیس، نثار احمد نجات، ویلي چې دواړه قربانیان ۱۴ کلن وو او د یوې کورنۍ غړي وو.

نجات له خلکو غوښتي چې که ماینونه، ناچاودېدلي مهمات یا نور شکمن توکي وویني، ژر تر ژره دې اړوندو ادارو ته خبر ورکړي، څو د نورو مرګ‌ژوبلو مخه ونیول شي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، شاوخوا ۳.۳ میلیونه کسان په افغانستان کې داسي سیمو نه نژدې اوسي چې ماینونه او ناچاودلي مهمات پکې شته.

د څو لسیزو له جګړو پاتې ناچاودېدلي مهمات لا هم په افغانستان کې د ملکي وګړو، په ځانګړي ډول د ماشومانو، د مرګ‌ژوبلې مهم عامل ګڼل کېږي.

د امریکا بهرنیو چارو وزیر وايي ولسمشر ټرمپ نه غواړي هغه افغانان چې اوسمهال په قطر کې بند پاته دي افغانستان ته ستانه کړای شي.

رویترز خبري اژانس د مارکو روبیو له قوله رپورټ ورکړ چې واشنګټن ددغو افغانانو د بیا میشتیدنې لپاره لږ ترلږه ۵ هیوادونوسره خبرې کړي او دغو هیوادونو ورته چمتوالی ښودلی.

روبیو په عین حال کې د کانګرس غړو ته دا هم ویلي چې واشنګټن کې د ملي ګارډ په ځواکونو له برید وروسته د ولسمشر د اجرايي فرمان په اساس هیڅ افغان کډوال اوسمهال امریکا ته نه شي ورتللی.

د ښځو او کوچنیانو په شمول څه دپاسه ۱۱۰۰ تنه افغانان امریکا ته د لیږد په تمه د تیر کال راهیسې د قطر په سیلیه کمپ کې اوسي.

د ایټالیا په جَنوبي سیمه کالبریا کې دری افغان او یو پاکستانی کارګر په یوه موټر کې دننه سوځول شوي.

د ایټالیا دولتي ټلویزیون RAI پرون دا خبر ورکړی خو ډیر جزئیات نه دي ترلاسه شوي.

د کالبریا د کاسترو ویلاري څارنوال الیساندرو دې السیو تایید کړې چې د څلورو کسانو مړي له موټره ایستل شوي او دوه مشکوک کسان له پېښې سره په تړاو نیول شوي.

له پېښې سره تړلې ویډیو هم په خواله رسنیو ډېره لیدل شوې.

پولیسو ویلي چې له پېښې سره په تړاو یې دوه پاکستاني اتباع نیولي دي.

یوه افغان کارګر چې د موټر ښیښه یې ماته کړې او وتلی پولیسو ته ویلي چې د موټر د کرایې پر سر لانجه شوې وه.

د راپورونو له مخې دا کارګران هلته د توت زمیني یا سترا بیري په فارمونو کې کار کوي.

په ملګرو ملتونو کې دافغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیراحمد فایق د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ د یو اتیایمې غونډې یو مرستیال وټاکل شو.

ښاغلي فایق چې د تیر جمهوري نظام راهیسې په ملګرو ملتونو کې دافغانستان استازی دی، د سه شنبې په ورځ په خپله ایکسپاڼه ولیکل : " افغانستان خوښ دی چې ددغې غونډې د مرستیالانو څخه ټاکل شوی دی او هیله لري چې له منتخب رئیس او نورو هیوادونو سره په دې مهمه دوره کې د عمومي اسامبلۍ د اهدافو په ترسره کولو کې اغیزناکه ونډه ولري. "

د ملګرو ملتونو لخوا د اعلان شویو نتایجو سره سم د بنګله دیش دایمي استازی خلیل الرحمن د یادې غونډې مشر ټاکل شوی دی.

ټاکل شوې ده چې د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ د یواتیایمې دورې غونډې په سپتمبر میاشت کې پیل شي.

افغانستان کې د طالبانو حکومت په تیرو تقریبا ۵ کلونو کې هڅه کړې چې په ملګرو ملتونو کې د افغانستان کرسۍ وروسپارل شي خو ملګرو ملتونو تراوسه دا غوښتنه نه ده منلې.