د افغانستان جمهور ریس محمد اشرف غني وايي، د مخدرو موادو د تولید او قاچاق پر ضد باید جدي، نړیواله مبارزه وشي.

د ارګ د خبرپاڼې په حواله، ولسمشر غني پرون پنجشنبې په کابل کې "د نشه يي توکو پر ضد د مبارزې د ملي بسیج اوونۍ" د پای ته رسېدو په مناسبت غونډې ته وویل چې اروپا باید د کډوالو د بحران په ډول، د مخدرو موادو د قاچاق پرضد هم جدي دریځ غوره کړي.

د ولسمشر غني په حواله ویل شوي چې په افغانستان کې جګړه یوازې هغه وخت پای ته رسیدلای شي چې د مخدرو موادو ستونزه حل شي.

ښاغلي غني زیاته کړې چې د افغانستان له بزګرو سره باید مرسته وشي چې د کوکنارو د کښت بدیل پیدا کړي.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین له خپل ایراني سیال مسعود پزشکیان سره په کتنه کې د سیمې د وضعیت او د ایران اړوندو وروستیو تحولاتو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

پوتین د سې شنبې په ورځ د لړم په پنځمه په مسکو کې د ګازو صادرونکو هېوادونو د ټولنې د غونډې په څنډه کې له پزشکیان سره وکتل.

هغه د دواړو مشرانو ترمنځ خصوصي خبرو ته په اشارې وویل چې همدا اوس یې د سیمې د وضعیت په اړه خبرې وکړې او طبیعي ده چې روان وضعیت د اندېښنې وړ دی، په ځانګړې توګه د روسیې لپاره چې له ایران سره نږدې همکاري لري.

د روسیې د انټرفاکس خبري اژانس د راپور له مخې، پوتین د قطر له امیر شیخ تمیم بن حمد آل ثاني سره په جلا کتنه کې هم د ایران د کړکېچ د سیاسي او ډیپلوماتیک حل پر اړتیا ټینګار وکړ.

پوتین ویلي چې د اسلام‌ اباد هوکړه‌ لیک، چې د جون په میاشت کې د قطر او پاکستان په منځګړیتوب لاسلیک شوی و، لا هم د ایران د کړکېچ د هواري لپاره د خبرو اترو د بهیر معتبر اساس دی.

د امریکا په منځګړیتوب د اوکراین په جنوبي خرسون ولایت کې د بشري مرستو رسولو لپاره د اعلان شوي اوربند ساحه نورو سیمو ته هم غځول شوې ده.

دغه اوربند لومړی د خرسون ولایت په اولېشکي ښار کې اعلان شوی و، چې اوسېدونکي یې د جګړې له امله د خوراکي توکو، درملو او پاکو اوبو له سخت کمښت سره مخ دي.

د امریکا لومړۍ مېرمن میلانیا ټرمپ، چې د دغه اوربند منځګړیتوب یې کړی، ویلي چې اوربند د اکتوبر په ۲۷مه، له ټاکلي وخت دوه ورځې مخکې پیل شو او اوس یې ساحه پراخه شوې، څو بشري مرستې په خوندي ډول اړمنو خلکو ته ورسېږي.

دا په داسې حال کې ده چې د اوکراین پر پلازمېنې کییف د روسیې په تازه هوايي بریدونو کې، چې د پوهنتون یوه لیلیه او نورې ملکي ودانۍ یې په نښه کړې، لږترلږه یو کس وژل شوی دی.

قطر له ایران څخه غوښتي چې د منځګړیتوب د هڅو د بریالیتوب لپاره د فارس خلیج عربي هېوادونو ته ګواښونه ودروي او د هرمز تنګی د بېړیو د تګ راتګ پر مخ پرانیزي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت ویاند د سې ‌شنبې د ورځې ناوخته وویل چې ایران باید د دغو ګامونو په پورته کولو خپل ښه نیت څرګند کړي.

قطر او پاکستان د امریکا او ایران ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو لپاره منځګړیتوب کوي.

دا څرګندونې وروسته له هغې کېږي چې د قطر یو پلاوی تهران ته تللی و او د دوشنبې په ورځ د سعودي عربستان، ترکیې او پاکستان لوړپوړو چارواکو هم له ایراني چارواکو سره د سیمه ‌ییزو کړکېچونو د کمولو په موخه خبرې کړې وې.

په همدې حال کې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ایران ته د بیا برید خبرداری ورکړی، چې ورسره د واشنګټن او تهران ترمنځ کړکېچ نور هم زیات شوی دی.

د اسراییل د پارلماني ټاکنو د څه باندې ۵۰ سلنې رایو له شمېرل کېدو وروسته، د صدراعظم بنیامین نتنیاهو په مشرۍ ائتلاف له خپلو سیاسي مخالفانو مخکې شوی دی.

د اسراییل د ټاکنو مرکزي کمېټې د چهارشنبې په ورځ اعلان وکړ چې د ۵۰،۱ سلنې رایو له شمېرل کېدو وروسته، اټکل کېږي چې د نتنیاهو ائتلاف به د پارلمان له ۱۲۰ څوکیو څخه ۵۶، مخالف ائتلاف ۴۹ او عربي ګوندونه ۱۵ څوکۍ وګټي.

خو دا لومړنۍ پایلې ښايي بدلون ومومي. د رایې ورکولو له پای ته رسېدو وروسته څو نظرپوښتنو ښودلې چې د نتنیاهو او مخالفانو ائتلافونه سره نږدې دي او هېڅ یو یې د پارلمان د اکثریت څوکیو په ترلاسه کولو نه دی بریالی شوی.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان او د قطر امیر شیخ تمیم بن حمد ال ثاني د سې شنبې په ورځ «د لړم/ عقرب په پنځمه» په روسیه کې د ګازو صادروونکو هېوادونو د ټولنې د مشرانو د اتمې سرمشریزې په څنډه کې سره وکتل.

د ازادې اروپا راډیو/ازادي راډیو د ایران څانګې، راډیو فردا، د ایران د «ایرنا» خبري اژانس په حواله راپور ورکړی چې دواړو مشرانو په دې کتنه کې د دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا پر لارو چارو او د انرژۍ په برخه کې د ګډو همکاریو پر پیاوړتیا خبرې وکړې.

مسعود پزشکیان د دوشنبې په ورځ په تهران کې د ترکیې، سعودي عربستان او پاکستان له لوړپوړو چارواکو سره په څلور اړخیزه غونډه کې تر ګډون وروسته، د همدې ورځې په ماښام له ایران څخه روسیې ته ولاړ.

د هوا پېژندنې نړیوال سازمان وايي، په ۲۰۲۵ میلادي کال کې د ځمکې په اتموسفیر کې له سړو خونو د خپرو شویو ګازونو کچه تر بل هر وخت لوړه شوې ده.

د روېټرز خبري اژانس د راپور له مخې، دغه سازمان د سې شنبې په ورځ «د لړم/ عقرب» په پنځمه، په یوه راپور کې ویلي چې د دغو ګازونو زیاتوالی ښايي د ځمکې د لا تودېدو او د سختو اقلیمي پېښو د ډېرېدو لامل شي.

د راپور له مخې، د کاربن ډای‌اکسایډ، میتان او نایتروجن‌اکسایډ ګازونو زیاتوالی د ځمکې د تودوخې د لوړېدو او د سختو اقلیمي پېښو د شدت سبب کېږي.

د هوا پېژندنې نړیوال سازمان خبرداری ورکړی چې په اتموسفیر کې د دغو ګازونو زیاتوالی ښايي د سختې ګرمۍ څپې، استوايي توپانونه، سخت ورښتونه او سېلابونه لا زیات کړي.

سږ کال هم د اروپا په ګډون د نړۍ په یو شمېر سیمو کې اوړی ډېر تود او سوځوونکی و.

همدارنګه د افغانستان په ګډون د اسیا او د نړۍ په نورو برخو کې ویجاړوونکي سېلابونه هم راوتلي دي.

د ملګرو ملتونو چارواکي خبرداری ورکوي چې منځني ختیځ کې شخړه او نښتې د نړیوالې انرژۍ د اکمالاتو په ټکني کولو سره نړیوالې سوداګرۍ او اقتصاد ته ګواښیږي.

د ملګرو ملتونو د سوداګرۍ او پراختیا د کنفرانس ( انکتاد) د شمیرو له مخې د تیلو د نړیوال سمندري تجارت څلرمه برخه او د کیمیاوي سرې د سمندري انتقالاتو دریمه برخه د هرمز تنګي څخه تیریږي.

هرمز تنګي کې د تګ راتګ ټکني کیدلو ، د انتقالاتو لګښتونه او بیمه لوړ کړي او په ځانکړې توګه مخ په ودې هیوادونو باندې یې فشار زیات کړی دی.

د ملګرو ملتونو د پراختیا پروګرام اټکل کوي چې منځني ختیځ سیمه کې شخړې او نښتې کولای شي د عربي هیوادونو اقتصاد له ۱۲۰ تر ۱۴۹ ملیارډ ډالرو زیانمن کړي.

دغه اداره خبرداری ورکوي د ناورین اقتصادي نتایج کیدای شي ترپنځو کلونو دوام وکړي.

د سه شنبې په سهار په اسرائیل کې د ټاکنو د پیل سره سم خلکو د رای ورکولو دولسو زرو مراکزو ته مخه کړه.

د اسرائیل څه دپاسه اوه ملیونه یهودي او ۱.۷ ملیونه فلسطیني وګړي په دغو انتخاباتو کې د رای ورکولو حق لري.

دا پر اسرائیل د ۲۰۲۳ کال داکتوبر د اومې له برید ووسته په دغه هیواد کې لومړني انتخابات دي چې ترسره کیږي.

دحماس ګوند له خوا په دغه برید کې هغه مهال څه دپاسه زر کسه اسرائیلیان ووژل شول نوځکه امنیت د انتخاباتو یوه مهمه موضوع ده.

حماس ګوند دامریکا او اروپايي اتحادیې له خوا یو تروریستي سازمان پیژندل شوی دی.

د نظرپوښتنو نتایج ښيي چې د صدراعظم بنیامین نتانیاهو په مشری ایتلاف او ښي لاسي افراطي ګوندونه به په پارلمان کې خپل اکثریت احتمالا وساتي.

مخالف ګوندونه هم هلې ځلې کوي چې د پارلمان د ۱۲۰ کرسیو څخه اکثریت یا ۶۱ کرسۍ ترلاسه کړي.

په داسې حال کې چې نتانیاهو د امریکا د ولسشمر دونالد ټرمپ له ملاتړه برخمن دی، مخالفینو یې هم لاس سره یو کړی او هڅه کوي چې دهغه د اوږدې مودې واکمنۍ ته د پای ټکی کیږدي.

د احتیاط ځواکونو جنرال ، ګادي ایزنکوت په مخالفینو کې وتلې څیره او د نتانیاهو اصلي سیال ګڼل کیږي.

په عین حال کې ، په ایران باندې د اسرائیلو لخوا د بل برید احتمال او دا تور چې بنیامین نتانیاهو غواړې لدې موضوع استفاده وکړي، د انتخاباتو فضا تر خپل سیورې لاندې راوستې.

دفاع وزیر یزرایل کاتز له انتخاباتو یوه ورځ مخکې هغه راپورونه رد کړل چې په ایران د بل برید په هکله یې د نتانیاهو او اردو ترمینځ د شدیدو اختلافات خبره وکړه او وویل چې اسرائیل نیت نلري چې له انتخاباتو مخکې په ایران برید وکړي.

کرملېن اعلان کړی چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین به د سې‌شنبې په ورځ په مسکو کې د ایران له ولسمشر مسعود پزشکیان او د قطر له امیر شیخ تمیم بن حمد ال ثاني سره وګوري.

د روسیې د ولسمشر مرستیال یوري اوشاکوف د دوشنبې په ورځ «د عقرب په څلورمه» خبریالانو ته وویل چې پوتین به په مسکو کې د ګاز د صادروونکو هېوادونو د فورم د غړو هېوادونو د مشرانو له کوربه‌توب وروسته له دغو دوو مشرانو سره وګوري.

مسعود پزشکیان په تهران کې د ترکیې، سعودي عربستان او پاکستان د لوړپوړو چارواکو په ګډون په څلور اړخیزه غونډه کې تر ګډون وروسته، د دوشنبې په ماښام مسکو ته روان شو.

هغه تر دې سفر مخکې تأیید کړې وه چې د روسیې له ولسمشر سره به وګوري.

د ایران ولسمشر له مسکو سره اړیکې «مطلوبې» بللې او ویلي یې دي چې له پوتین سره به په لیدنه کې د «دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا او د دواړو هېوادونو د ګډو ګټو د بېلابېلو موضوعاتو» په اړه خبرې وکړي.

د مصر پارلمان د دوشنبې په ورځ «د عقرب په څلورمه» ولسمشر عبدالفتاح السیسي ته اجازه ورکړه چې د حوثیانو د بریدونو په وړاندې د سعودي عربستان د پوځي ملاتړ لپاره اقدامات کولای شي.

د مصر د دولتي الاهرام ورځپاڼې د راپور له مخې، د دغه هېواد ولسي جرګې د «سعودي عربستان د شاهي نظام د ملاتړ لپاره د ولسمشر عبدالفتاح السیسي له‌خوا د اړینو اقداماتو ترسره کول» ومنل.

د مصر پارلمان چې ډېری غړي یې د السیسي ملاتړي دي، تر رأی‌ګیري مخکې تېره اوونۍ په دې اړه درې بې‌سارې غیر علني غونډې کړې وې او د رأی اچونې بهیر یې دوه ځله ځنډولی و.

ولسمشر السیسي تېره اوونۍ له پارلمان غوښتي و چې که سعودي عربستان غوښتنه وکړي، نو له دغه هېواد څخه د پوځي ملاتړ لپاره اجازه ورکړي.

تر اوسه څرګنده نه‌ده چې مصر به له سعودي عربستان سره د دفاع په برخه کې څه ډول ملاتړ وکړي.