د اروپایي ټولنې او ترکیې ترمنځ د کډوالو د بهیر د مخنیوي لپاره د شوې موافقې د عملي کېدو سره سره، پرون هم له کډوالو ډکې کوچینۍ کشتۍ له ترکیې یونان ته ورسېدې.

دغه لانجمنه موافقه چې د شنبې له نیمې شپې راهیسې یي عملي کېدل پیل شوي، له مخې یې هغه کډوال چې د یونان ټاپوګانو ته ځانونه رسوي، بېرته ترکیې ته استول کېږي.

د فرونتیکس Frontex په نوم د اروپایي ټولنې د سرحدونو د ادارې شاوخوا ۲۳۰۰ افسران به د یونان د پولیسو له ځواک سره یو ځای کېږي چې له دوی سره به د فرانسې او جرمني شاوخوا ۶۰۰ پولیس او د پناه ورکولو د چارو ماهران هم ملګرتیا کوي.

خو د یونان چارواکو وویل چې د اروپایي ټولنې چارواکي تر اوسه نه دې وررسېدلي چې د دغو نویو ورغلو کډوالو دوسیې وڅېړي.

ویل کېږي چې تېره شپه شاوخوا ۸۷۵ کډوال د یونان ټاپوګانو ته رسېدلې دي.

د جرمني صدر اعظمې انګلا میرکل ویلي چې داسي نښکاري چې ترکیې ته د کډوالو بېرته استول دې د اپریل له څلورمې مخکې پیل شي.

دغه موافقه له اروپایي اتحادیې غواړي چې د کډوالو په منځ کې هر هغه سوریایي وګړی چې یونان یي بېرته ترکیې ته استوي، د ترکیې د کډوالو له کمپونو یې ومني.

شاوخوا درې میلیونه سوریايي کډوال چې له کورنۍ جګړې تښتېدلي، په ترکیه کې اوسي.

فرانسه ۱۴ تورن کسان، چې ډېری یې د افغانستان او عراق اتباع دي، مانش کانال کې د کډوالو د یوې کښتۍ د ډوبېدو له پېښې سره په تړاو محاکمه کوي.

دا پېښه د ۲۰۲۱ کال نومبر میاشت کې شوې چې په کې ۲۷ کډوال ،مانش کانال کې د کښتۍ دډوبېدو له امله مړه شول.

د فرانسې څارنوالانو د سې‌شنبې په ورځ، د جوزا په ۲۶مه، اعلان وکړ چې دغه ۱۴ کسان د انسان دقاچاق، غیرعمدي قتل او په یوې منظمې جرمي شبکې کې د غړیتوب په تور تر عدلي تعقیب لاندې دي.

د چارواکو په وینا، تورن کسان د کډوالو د لېږد لپاره د موټر چلولو څخه نیولې د غیرقانوني سفرونو تر تنظیمولو پورې د دې عملیاتو په بېلابېلو برخو کې دخیل وو .

د دې پېښې ډېری قربانیان عراقي کردان وو، او داسې انګېرل کېږي چې څلور نور کسان لا هم ورک دي.

فرانسوي چارواکو تر اوسه د دې محاکمې د پیل دقیقه نېټه نه ده اعلان کړې.

فرانسه لا هم د هغو کډوالو لپاره یوه مهمه لار ده چې هڅه کوي د مانش کانال له لارې ځانونه بریتانیا ته ورسوي.

د امریکا لخوا د سمندري محاصرې له پیل راهیسې، د ایران د خامو تېلو لومړنۍ تیل وړونکې درې بېړۍ د هرمز تنګي څخه تېرې شوې دي.

دا خبره د چهارشنبې په سهار د بېړیو د څارنې یوې وېبپاڼې اعلان کړه.

دا په داسې حال کې ده چې ټاکل شوې د را تلونکې جمعې په ورځ ، د ایران او امریکا لوړپوړي استازي د جګړې د پای ته رسولو لپاره په سویس کې یوه هوه کړه لاسلیک کړي.

د «ټانکر ټرېکرز» (Tanker Trackers) په نوم وېبپاڼه، چې د تېلو د زېرمه کولو او د نفتي محمولو د لېږد بهیر څاري، د سپوږمکۍ د انځورونو او ډیجیټلي معلوماتو پر بنسټ، «په تېرو دوو میاشتو کې د ایران د خامو تېلو لومړنی صادرات» تأیید کړي دي.

یادې وېبپاڼې په ایکسپاڼه لیکلي چې لږ تر لږه د ایران د ملي نفت‌ وړونکو بېړیو شرکت اړوند دوو ټانکرونو په ټولیز ډول ۳.۸ میلیونه بېرله خام تیل بار کړي او خپلو ټاکل شویو مقصدونو ته روان دي.

ټانکر ټرېکرز همدارنګه خبر ورکړی چې درېیم ایرانی نفت‌وړونکی ټانکر هم د امریکا د سمندري محاصرې له ساحې څخه تېر شوی دی.

د امریکا د متحده ایالاتو ولسمشرډونالډ ټرمپ د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ چې له ایران سره هوکړه به د "څېړنې" لپاره د امریکا کانګرس ته واستوي.

ټرمپ په فرانسه کې د جي اوه د سرمشریزې ترڅنګ د متحده عربي اماراتو له مشرمحمد بن زاید النهیان سره د کتنې پر مهال خبریالانو ته وویل: "ما یې هېڅکله هم پراستولو فکر نه و کړی، حتی یو ځل هم نه، خو زه به دا کار وکړم. زه به یې کانګرس ته ولېږم. دا نظر مې خوښ دی."

تردې مخکې د کانګرس ځینو جمهوريپالو غړیو د دغې هوکړې د متن د بیاکتنې غوښتنه کړې وه.

ټرمپ همدارنګه ژمنه وکړه چې له ایران سره د هوکړې متن به "په راتلونکو یوې یا دوو ورځو کې" په عامه توګه خپور کړي، او ان دا یې هم وویل چې امکان لري ټول سند به د کامرې مخې ته ولولي.

ټرمپ زیاته کړه چې"د دې (سند) محتوا دا ده: ایران به هېڅکله اټومي وسلې ترلاسه نکړي."

ایران او امریکا د جګړې د پای ته رسولو تفاهم‌ لیک چې یو عمومي سند دی او د امریکا د ولسمشر د مرستیال جي ډي ونس په ټکو په "یو نیم مخ" کې ترتیب شوی، د غبرګولي په ۲۴ په برېښنايي ډول لاسلیک کړی او ټاکل شوې چې د غبرګولي په ۲۹ په سویس کې د دواړو هېوادونو د لوړپوړو چارواکو په حضور کې په حضوري ډول هم لاسلیک شي.

د اوو پرمختللیو صنعتي هیوادونو یا (G7) مشران به په فرانسه کې نننۍ غونډې کې دامریکا ولسمشر ته خبرداری ورکړي چې ایران سره لنډمهاله هوکړه به ددغه هیواد اټومي او د توغندیو پروګرامونه پیاوړي کړي.

دوی به له ولسمشر ټرمپ داهم وغواړي چې د اوکراین په وړاندې خپلې پالیسي باندې له سره غور وکړي.

دامریکا و ایران ترمینځ هوکړه چې پرون اعلان شوه تهران او واشنګټن ته فرصت ورکوي چې په ۶۰ ورځو کې دیوه تفصیلي تړون په اړه خبرې وکړي.

د رویترز خبري اژانس رپوټ وايي چې فرانسه ، بریتانیه او جرمني چې په وروستیو میاشتو کې خبرو نه ګوښه شوي وو غواړي د راتلونکو خبرو په بهیر کې رول ولري.

ولسمشر دونالد ټرمپ د (G7) غونډه کې ګډون لپاره پرون فرانسې ته ورسیده او ولسشمر ایمانویل مکرون او دهغه له میرمنې سره یې ولیدل.

د امریکا متحدایالات، بریتانیه، فرانسه، جرمني ، ایټالیا، کاناډا او جاپان د (G7) غړي هیوادونه دي.

بریتانیه اعلان وکړ چې د ۱۶ کلونو کم عمر کسانو لپاره د خواله رسنیو کارول منع کوي.

صدراعظم کیېرستارمر د دوشنبې په ورځ وویل چې دغه رسنۍ کوچنیان او تنکي ځوانان له داسې مطالبو سره مخ کوي چې "خطرناک" دي او د "روږدي کولو" لپاره ډیزاین شوي دي.

د بریتانیې حکومت وايي دغه بندیز په سنپ چت، تیک تاک ، یوتیوب، اینستاګرام ، فیسبوک او ایکس باندې لګیږي خو د وتساپ په څیر د پیغامونو د لیږلو پلتفورمونو ته نه شاملیږي.

بریتانیه دریم هیواد دی چې دغه ډول بندیز اعلانوي.

کاناډا کې د چهارشنبې په ورځ پارلمان ته یوه لایحه وړاندې شوه چې له ۱۶ کلونو د کم عمرکسانو باندې د خواله رسنیو کارول منع کوي.

تردې مخکې، استرالیا لومړۍ هیواد وو چې په تیرې لیندۍ میاشت کې یې د ۱۶ کلونو کم عمر کسانو لپاره د خواله رسنیو کارول منع کړل.

د امریکا د ولسمشر مرستیال جي ډي ونس وايي چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ ښايي د واشنګټن او تهران ترمنځ د هوکړې متن ، د رسمي لاسلیک له مراسمو مخکې چې د جمعې په ورځ ترسره کېږي، خپور کړي.

هغه وویل چې دا هوکړه لا دمخه د دواړو لورو دمشرانو له خوا په الکترونیکي ډول لاسلیک شوې ده.

ونس له فاکس نیوز سره په خبرو کې هغه راپورونه چې ګواکې امریکا به ایران ته ۲۴ میلیارده ډالر ورکړي، «په بشپړه توګه ناسم» وبلل. هغه وویل چې دا هوکړه د هرمز تنګي سمدستي پرانیستل او د ایران له خوا د اټومي وسلو د ترلاسه کولو مخنیوی تضمینوي.

د امریکا مرستیال ولسمشر خبرداری هم ورکړ چې که ایران خپلو تعهداتو ته ژمن پاتې نه شي، نو د دې هوکړې له ګټو به بې برخې شي. هغه وویل چې د ټرمپ اداره کولای شي د محاصرې یا د پوځي بریدونو د بیا پیلولو په څېر انتخابونه په پام کې ونیسي.

د امریکا مرستیال ولسمشر په عین حال کې وویل چې د ولسمشر ټرمپ موخه د ایران د اسلامي جمهوریت د "چلند بدلون" دی، نه د حکومت بدلون.

ولسمشر ټرمپ د ۷ پرمختللیو صنعتي هیوادونو،یا G7 ، په غونډه کې ګډون لپاره چې دامریکا او ایران ترمینځ تفاهم لیک یې د اجند په سر کې دی،د دوشنبې په ورځ فرانسې ته ورسید.

دغه غونډه سملاسي وروسته لدې دایریږي چې امریکا او ایران د جګړې د پای ته رسولو لپاره د توافق دلاسلیکولو اعلان وکړ.

تمه ده چې دا موضوع او د اسلام اباد د تفاهم لیک په اړه د نورو معلوماتو ترلاسه کول به د اوو صنعتي هیوادونو دمشرانو د خبرو اصلي موضوع وي.

امریکا، فرانسه، بریتانیا، جرمني،کانادا ایتالیا او جاپان ددغې ډلې غړي هیوادونه دي.

د غونډې کوربه د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون د دوشنبې په ورځ دایران او امریکا د توافق له اعلان وروسته وویل چې د G7 په غونډه کې د توافق نتایج ، پرلبنان باندې یې اغیزې، د هرمز تنګي د تلپاتې پرانیستلو او دایران دتوغندیو د پروګرام په اړه خبرې کیږي.

مکرون په ایکسپاڼه ولیکل چې فرانسه او بریتانیا چمتو دي د هرمز تنګي د پرانیستلو لپاره مرسته کې یو ګډ ماموریت ترسره کړي او فرانسوي جنګي بیړۍ استولو ته اماده دي.

د چهارشنبې په ورځ به د ۲۰۲۶ کال د نړیوال جام د شپږمې ورځې لومړۍ لوبه دعراق او ناروې د ټیمونو ترمینځ وي.

دوهمه لوبه د الجزایر او ارجنتین ترمینځ اودریمه به د اتریش او اردن ترمینځ وي.

په څلورمه لوبه کې د پرتګال او کانګو ټیمونه میدان ته ځي او د ورځې په وروستۍ لوبه کې د انګلستان او کرویشیا ټیمونه له یوبل سره لوبه کوي.

د فوټبال د ۲۰۲۶ کال د نړیوال جام لوبې د جون په یوولسمه پیل شوي او ګروپي لوبې د جون تر ۲۸ مې دوام کوي.

د جام وروستۍ یا نهايی لوبه ټاکل شوې چې د جولای په نولسمه وشي.

پر اوکراین د روسیې د تیرې شپې د پراخو بریدونو په ترڅ کې چې نهه تنه وژل شوي، په کییف کې د ارتودوکس یوه مهمه صومعه( عبادت ځای) هم په نښه شوې ده. د کییف- پېچرسک لاورا صومعه د یونسکو له خوا د خوندي شویو تاریخي ځایونو په فهرست کې شامله ده. چارواکو ویلي چې د روسیې په ډرونونو او توغندویي بریدونو کې د دې ودانۍ یوه برخه په اورکې سوځیدلې او دیارلس کسان ټپیان شوي دي.

د اوکراین هوایي ځواکونو ویلي چې روسیې تیره شپه په دغو پراخو بریدونو کې له اویا توغندیو او ۶۱۱ ډرونونو څخه کاراخیستی. ډیری ځایونه په کییف کې په نښه شوي خو په دنیپرو او خارکییف کې هم ځینې ځایونه لګیدلي دي.

په کییف کې چارواکو د څلورو کسانو او په خارکیف کې د پنځو تنو چې هغه یې ژغورونکي بللي، د وژل کیدو او څوتنو نورو د ټپي کیدو خبر ورکړی دی.

دغه بریدونه وروسته له هغې شوي چې د کریملن یوه چارواکي ویلي چې د امریکا ولسمشرډونالډ ټرمپ د یکشنبې په ورځ د روسیې له ولسمشرولادیمیرپوتین سره په خبرو کې وویل چې دا مهمه ده چې د اوکراین جګړه پای ته ورسیږي او نوموړی چمتو دی چې سولې ته د رسیدو په برخه کې مرسته وکړي.

د ایران او امریکا ترمنځ د یوې هوکړې له اعلان وروسته د نړۍ په بازارونو کې د تیلو بیې څه باندې څلورسلنه را ولویدې.

د شمالي سمندرد برینټ اومه تیلو د یوه بیرل بیه ۸۳،۶۰ ډالرو ته او د ویسټ ټکزاس د انټرمیډییټ اومه تېلو د یوه بیرل بیه ۸۰ ډالرو ته رسیدلي. د تیلو بیې په منځني ختیځ کې د جګړې له پیلیدو سمدستي وروسته ۱۱۰ ډالرو ته ختلې وې.

د نړۍ په بازارونو کې نن دوشنبې د تیلو بیې وروسته له هغې را ولویدې چې د امریکا ولسمشرډونالډ ټرمپ اعلان وکړچې له ایران سره د شوې هوکړې له مخې به د هرمز تنګی په بشپړه توګه بیرته د کشتیو د تګ راتګ پرمخ پرانیستل شي.

د هرمز تنګی چې ترډیره حده ایران تړلی، د نړۍ د انرژۍ له تر ټولو مهمو لارو څخه شمېرل کېږي چې د نړۍ شاوخوا ۲۰ سلنه اومه تیل د همدې لارې له لارې لېږدول کېږي. ټاکل شوې د هرمز تنګی به د هوکړې له رسمي لاسلیک وروسته، د جون په ۱۹مه، بېرته پرانیستل شي.