د چين يوې محکمې په دې هېواد کې د اويغوراقليت اړوند يوه عالم ته د عمري بند سزا واوروله. دا عالم د اويغور مسلمانانو د اقليت اړوند وګړو د حقونو ملاتړی دی.

الهام توهتي په بيجنګ کې د پوهنتون پخوانی استاد او په لويديځ شين جينانګ سيمه کې د چين د پاليسيو مخالف دی.

مخکې ښاغلی توهتي د سيمه يېزمرکز اورومچې په محکمه کې بې ګناه ثابته شوی وو.

د حکومت مخالفين وايي چې؛ توهتي ته د ټول ژوند د بند سزا به په شين جيانګ کې کړکېچ رامنځته کړي. په شين جيانګ کې شااوخوا اته میليونه اويغور مسلمانان اوسي.

د توهتي وکيل، لي فېن پنګ Li Fanping وويل چې؛ دی به ضرور بلې محکمې ته مراجعه وکړي.

توهتي په شين جيانګ کې د چين د حکومت د له منځه وړلو لپاره په فعاليتونو هم تورن دی.

د دې ځای اويغور وګړي د حکومت له چلنده له پخوا ډېر شکايت لري.

توهتي، چې د چين د حان ټولنې سره هم اړوند دی، د روان کال د جنوري په مياشت کې له خپلو اوو شاګردانو سره يوځای ونيول شو.

امريکا او اروپايي ټولنې د توهتي د راخوشې کولو غوښتنه کړې ده.

د بشري حقونو د فعالانو خبري ارګان - هرانا راپور ورکړی چې په ایران کې تېر ۱۵ ورځې د مظاهرو پر مهال ۵۴۴ کسان وژل شوي.

۴۹۶ وژل شوي ایراني مظاهره چیان او ۴۸ نور حکومتي ځواکونه یاد شوي.

هرانا د ایراني فعالانو امریکا میشتی خبري سازمان دی.

د دغه سازمان په بیګاني بیان کې راغلي چې څه باندې لس زره کسان نیول شوي هم دي.

له دې چې په ایران کې له څو ورځو راهیسې انټرنېټ بند او مخابراتي شبکې له خنډ سره مخ دي د مرګژوبلو او نیول شویو کسانو شمېر په خپلواکه توګه د تایید وړ نه دي.

مظاهرې د ایران د ۳۱ ولایتونو په ۱۸۶ ښارونو او ښارګوټو کې روانې دي.

د ایراني مظاهره چیانو د پراخې ځپنې سره هممهاله د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې ایراني مشران مذاکره غواړي.

هغه بیګا خبریالانو ته وویل: یوه غونډه په پام کې ده خو موږ ښايي تر ناستې مخکې عمل وکړو.

د ټرمپ په خبره د [امریکا] پوځ دا مسله څاري او موږ هم په خپلو قوي انتخابونو غور کوو.

د اوکراین ولسمشر ولودمیر زلنسکي وایي، پر دغه هېواد د روسیې وروستي بریدونه د " روسیې د هوښیارې او بدبینانه ترهګرۍ" بیلګې دي، ځکه په خبره یې د ژمي په سړه هوا کې یې د انرژۍ سیستم ډېر زیانمن کړی دی.

د ازادۍ راډیو د خبر مرکزي څانګې پرون یکشنبه د زلنسکي په حواله ویلي، روسیې تېره یوه اونۍ کې پر اوکراین نژدې ۱۱ سوه ډرون وسلې، ۸۹۰ هدایت شوي بمونه او څه باندې ۵۰ بېلابېل توغندي ویشتلي دي.

که څه هم هغه د ژغورونکو او مرسته رسوونکو ټیمونو کارونه ستایلي، خو زیاته کړې ده چې ډېرو سیمو کې د روسیې له بریدونو وروسته وضعیت ستونزمن دی.

دا په داسې حال کې ده چې وړمه ورځ د روسیې د بلګورود والي وویل چې د اوکراین د توغندیو له برید وروسته په دغې سیمه کې د شپږ لکه استوګنو بریښنا قطع شوې ده چې نه مرکزګرمي لري او نه هم اوبه.

په ایران کې د حکومت ضد مظاهرو پرون یکشنبه د ۱۵مې ورځې په مخه هم دوام درلود.

د ازادۍ راډیو ایراني څانګې راډیو فردا د عیني شاهدانو په حواله وویل چې د انټرنیټ د پرې کېدو په فضا کې د اعتراض کوونکو د ځپلو لړۍ روانه ده.

په ناروې کې د ایران د بشري حقونو د څار یوه سازمان پرون وویل چې د اعتراضونو له پېل راهیسې ۱۹۲ تنه وژل شوي چې نهه تنه یې تر ۱۸ کلونو کم عمره دي.

د بشري حقونو د څار نړیوال سازمان او د بښنې نړیوال سازمان هم په یوه ګډه اعلامیه کې ویلي چې ایراني ځواکونو د ۸ ولایتونو په ۱۳ ښارونو کې اعتراض کوونکي په ډزو، فلزي ساچمو، اوښکې بهوونکي ګاز، اوبو او وهلو ډبولو ځپلي دي.

بل لور د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ د شنبې په ورځ په تروت سوشل کې ولیکل چې «ایران ښايي تر بل هر وخت ازادۍ ته نژدې شوی وي او د امریکا متحد ایالتونه د مرستې لپاره چمتو دي.»

د ایران ولسمشر مسعود پیزشکیان بیا امریکا او اسراییل په ایران کې د ګډوډۍ په هڅو تورن کړي دي.

ایران نن یکشنبه د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته خبرداری ورکړ، که پر ایران هر راز برید وشي، تهران به یې په ځواب کې پر اسراییل او په سیمه کې د امریکا پر پوځي اډو حملې وکړي.
د ایران د پارلمان مشر محمد باقر قالیباف نن د پارلمان غونډې ته وویل چې ځوابي برید د ایران مشروع حق دی.

رویټرز اژانس د سرچینو په وینا خبر ورکړ چې په ایران کې د پراخو لاریونونو په ملاتړ د امریکا د احتمالي مداخلې په خاطر اسراییل د تیارسی په حالت کې دی.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ پرون په خپله ټولنیزه شبکه، تروت سوشل کې ولیکل چې «ایران ښايي تر بل هر وخت ازادۍ ته نژدې شوی وي او د امریکا متحد ایالتونه د مرستې لپاره چمتو دي.»

په ایران کې د روانو اعتراضونو په ترڅ کې د وژل شویو کسانو شمیر په امریکا کې د بشري حقونو د میشتې ډلې( هرانا) په وینا یو سل او شپاړسو ته ورسید.

د امریکا پوځ د شنبې په ورځ وویل چې په سوریه کې یې د اسلامي دولت وسله والې ډلې پرضد ګڼ بریدونه ترسره کړې دي.

د امریکا مرکزي قومانداني (سینټکام) په یوه بیان کې وویل، نن یې په ټوله سوریه کې داعش په نښه کړ.

په بیان کې دا یادونه نه ده شوې چې په بریدونو کې څوک وژل شوي دي.

د داعش وسله والو د ډسمبر په دیارلسمه د سوریې په پالمیرا کې دوه امریکایي پوځیان او د هغوی یو ژباړونکي وژلي و. د سینټکام په وینا نني عملیات د هغه برید د غچ اخیستونکو عملیاتو یوه برخه وه.

په سوریه کې شاوخوا زر امریکایي سرتیرې پاتې دي.

د روسیې د بلګورود والي نن وویل چې د اوکراین د توغندیو له برید وروسته په سیمه کې د شپږ لکه استوګنو بریښنا قطع شوې ده، نو نه مرکزګرمي لري او نه هم اوبه.

ویاچسلاو ګلادکوف په ټیلګرام کې لیکلي دي چې د دې ستونزې د مخنیوي لپاره هڅې روانې دي خو وضعیت ډیر کړکیچن دی.

بلګورود د اوکراین له خارکیف سره سرحد لري، د دوه زره دوه ویشتم کال په فبروري میاشت کې چې کله روسیي ځواکونو پر اوکراین برید وکړ، په بلګورود کې یو نیم میلیون کسانو ژوند کاوه، خو پر دې سیمې په منظم ډول اوکرایني ځواکونه حملې کوي.

بل لور ته په تیرو نژدې څلورو کلونو کې چې روسیې پر اوکراین یرغل کړی دی، روسیي ځواکونو په مکرر ډول په ژمي کې د اوکراین د تودوخي سیستمونه په نښه کړي دي چې وروستی برید یې د پنجشنبې په شپه وکړ چې له امله یې د پلازمینې کییف په شاوخوا نیمایي اپارتمانونو کې د مرکز ګرمي سیستمونه له کاره ولویدل.

د سوریې پوځ نن وویل چې د حلب ښار د شیخ مقصود سیمه یې له کردي وسله والو نیولې ده.

د سوریې په دوهم ستر ښار کې جګړې د دغه هیواد د ولسمشر احمد الشرع هغه ژمنه ټکنۍ کړې ده چې له څوارلس کلنې جګړې وروسته به سوریه یو موټې او متحده ساتي.

د امریکا متحد ایالتونو او نورو نړیوالو له کردي وسله والو سره د سوریې د حکومت د تیرې اونۍ د اوربند هرکلی کړی و، خو کردي وسله والو دا ونه منله چې د شیخ مقصود سیمه به د شوې موافقې له مخې پریږدي.

د کردانو له مخالفت وروسته د جمعې په ورځ ناوخته د سوریې پوځ وویل چې دوی به په دې سیمه کې عملیات پيل کړي.

د سوریې پوځ په خپاره کړي بیان کې نن وویل چې سیمه یې نیولې ده خو لاهم په ځینو ځایونو کې کردي وسله وال پټ دي. کردي وسله وال بیا د حکومتي ځواکونو له لورې د شیخ مقصود سیمې د نیولو خبرونه ردوي، خو رویټرز اژانس له سیمې راپور ورکوي چې اوس ډزې نه اوریدل کیږي.

د امریکا د متحد ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر نن په یوه پيغام کې د ایران د خلکو ملاتړ څرګند کړ. دا وروسته له دې چې ایراني چارواکو انټرنټ بند کړی او هڅه کوي چې په ټول هیواد کې د حکومت ضد سوله ییز لاریونونه وځپي.

مارکو روبیو نن په ایکسپاڼه کې لیکلي دي چې د ایران د زړورو خلکو ملاتړ کوي.

یوه ورځ مخکې تر دې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران چارواکو ته یو نوی خبرداری ورکړ او ویې ویل، غوره ده چې پر لاریون کوونکو ډزې ونه کړئ، ځکه چې بیا به موږ هم ډزې پيل کړو.

په ایران کې اعتراض کوونکو تیره شپه د پلازمینې تهران د ځینو سیمو په ګډون په ګڼو ښارونو کې د حکومت ضد شعارونه ورکړل او د یوشمیر مظاهرو په ترڅ کې یې د ایران د شهزاده رضا پهلوي حمایت وکړ.

د ایران د بشري حقونو سازمان چې په ناروې کې میشت دی، د جمعې په ورځ چې د لاریونونو دیارلسمه وه، د اعتراضونو پرمهال د نهو ماشومانو په ګډون د لږ تر لږه یو پنځوس کسانو د وژل کیدو او د سلګونو نورو د ټپي کیدو خبر ورکړ.

اروپایي ټولنې په ایران کې له لاریون کوونکو سره هر ډول تاوتریخوالی غندلی او انټرنټ ته یې د خلکو د لاسرسي غوښتنه کړې ده.

د اروپایي ټولنې ویاند انور العنوني د جمعې په ورځ وویل چې ایرانیان د ښه ژوند لپاره خپله مشروع غوښتنه کوي او د دوی د سوله ییزو مظاهرو پرضد هر ډول تاوتریخوالی د منلو نه دی.

ښاغلي العنوني له ایراني چارواکو همداراز وغوښتل چې د بیان د ازادۍ او سوله ییزو غونډو درناوی وکړئ او ټولو ته بیرته انټرنټ فعاله کړئ.

د ازادي اروپا د ازادي راډیو فردا څانګه چې ایران ته خپرونې کوي، خبر ورکړ چې په ایران کې د پنجشنبې له شپې راهیسې انټرنټ قطع شوی دی او دا ځکه چې لاریونونه پراخ شوې دي.

په ایران کې د مرغومې په اوومه وروسته له هغه لاریونونه پیل شول چې د ریال ارزښت د ډالر په وړاندې په بیسارې ډول ښکته شو.

روسیې د اوکراین د لوېدیځ پر لور یو نوی اټومي وړتیا لرونکی بالستیک توغندی، چې څو جنګي سرګلولې لري، توغولی دی.

دا برید د توغندیو او بې‌پیلوټه الوتکو د هغو پراخو حملو برخه وه چې ګڼ اوکرایني ښارونه، په ځانګړي ډول پلازمېنه کیف، یې وځپل.

په دې بریدونو کې لږ تر لږه څلور کسان وژل شوي او لسګونه نور ټپیان شوي دي.

د روسیې دفاع وزارت د جنورۍ په ۹مه وویل چې د «اورېشنیک» په نوم دا توغندويي حمله د اوکراین د یوې ادعا شوې ډرون حملې په غبرګون کې شوې، چې ګواکې د تېر دسمبر په وروستیو کې یې د ولسمشر ولادیمیر پوتین استوګنځای په نښه کړی و. کیف دا ادعا رد کړې ده او د امریکا د استخباراتو مرکزي ادارې (CIA) هم دا تور ناسم بللی دی.

د اوکراین هوايي ځواک تر نیمې شپې لږ مخکې خبرداری ورکړی و چې ښايي د روسیې له «کاپوستین یار» ازمیښتي مرکز څخه توغندی وتوغول شي. وروسته یې په یوه خبرپاڼه کې وویل چې روسیې یو ډېر چټک بالستیک توغندی توغولی دی.