د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
شنبه ۳ تله ۱۴۰۰ کابل ۰۲:۳۶

ښځې

مزار شریف کې د ښځو مظاهره: نوي حکومت کې مشارکت غواړي

ارشیف

په مزار شریف کې نن یو شمېر ښځو د یوې اعتراضیه مظاهرې پر مهال په نوي حکومت کې چې طالبان وايي، ډېر ژر به اعلان شي، د مشارکت غوښتنه کړې.

د لسګونه ښځو په ګډون د دې مظاهرې یوې تنظیموونکې شکریې رحیمي ازادي راډیو ته د خپل هدف په اړه وویل: "په دې حساس وخت کې چې د حکومت جوړول په پام کې دي، باید خپل غږ اوچت کړو، څو هغه کسان چې راتلونکی حکومت او قوانین جوړوي، له نارینه‌وو سره د انډول انسان په توګه زموږ فردي، ټولنیز او مدني حقوق او ازادي رعایت کړي."

مېرمن رحیمي ادعا وکړه چې خبریالانو ته د دوی د مظاهرو له جریانه د راپور جوړولو اجازه ورنه‌کړل شوه او حتی د دې په وینا له ځینو خبریالانو او ښځو سره تاوتریخوالی هم وشو. طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه‌دي ویلي.

له بلخ مخکې په کابل، هرات او نیمروز ولایتونو کې هم افغان مېرمنو د خپلو حقونو د خوندي ساتنې په خاطر مظاهرې کړې دي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

کابل ښاروالۍ ځینې ښځینه کارکوونکې په کور کېنولې

ارشیف

د کابل ښاروالي وايي له ځینو برخو پرته‌یې ښځینه کارکوونکو ته ویلي چې په کور کېني.

د کابل سرپرست ښاروال حمدالله نعماني په خپل لومړني خبري کنفرانس کې دا خبره وکړه.

نعماني بیا وویل چې ځینو برخو کې ښځینه کارکوونکې پاتې دي.

دی زیاتوي: "بازار کې زنانه تشنابونه دي. هغه کار خو نر نه‌شي کولای. ښځې د اجیرانو په صفت راځي دا کار کوي. په ناحیو کې یا په مرکز کې ځینې داسې ښځې شته چې هغه د مسلک په لحاظ باندې موږ د دوی په تناسب بل کدر نه‌لرو هغه هم راځي. د ډيزاین په برخه کې شته، د ساختمان په برخه کې شته. د الکترونیک په برخه کې شته هغه هم راځي هغه کار کوي."

نعماني وویل د ښاروالۍ له نږدې درې زره کارکوونکو په تشکیل کې ۲۷ فیصده ښځې شاملې دي، خو اوس چې اکثر په کور کېنول شوي معاشونه‌یې حواله دي.

یوازې په ښاروالۍ نه، بلکې د راپورونو له مخې له روغتیا، لوړو زده‌کړو او پوهنې پرته په ګڼو نورو دولتي ادارو کې د ښځینه کارکوونکو برخلیک نه‌دی معلوم او اکثر یې له دندو کورونو ته ستنې کړای شوې دي.

لسګونه ښځو په کابل ښار کې مظاهره وکړه

ارشیف، کابل ښار کې یو شمېر اعتراض کوونکې مېرمنې

یکشنبه په کابل ښار کې لسګونه ښځو مظاهره وکړه.

په خواله رسنیو په خپرو شویو وېډیوګانو کې ښکاري چې دا ښځې له طالبانو د تعلیم او نورو اساسي بشري حقونو درناوی غواړي.

طالبانو په وروستیو کې د ښځو چارو وزارت پر ودانۍ د امر باالمعروف وزارت لوحه ځړولې او د خپلې سرپرستې کابینې د وزارتونو له ډلې یې د ښځو چارو وزارت لیرې کړی دی.

د طالبانو له‌خوا بل اقدام چې د ګڼو تُند غبرګونونه‌یې پارولي له شپږم ټولګي پورته د نجونو د ښوونځیو نه‌پرانیستل دي.

په کابل کې د یکشنبې ورځې مظاهره‌چیانو له طالبانو وغوښتل چې د تعلیم له حقه دې نجونې نه‌محروموي.

د راپورونو له مخې د طالبانو له راتګ وړاندې شااوخوا څلور ملیونه نجونې ښوونځیو ته تلې.

طالبانو د شنبې په ورځ د هلکانو ښوونځي پرانیستل، خو له شپږم ټولګي پورته د نجونو د ښوونځیو په تړاو یې یادونه نه‌ده کړې.

اخوا د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد باختر اژانس ته ویلي د نجونو د ښوونځیو د بیا پرانیستلو لپاره په طرزالعمل کار روان دی او دا ښوونځي به ژر پرانیستل شي.

افغان مېرمنو او نجونو تاجکستان کې د طالبانو پر خلاف لاریون وکړ

تاجکستان کې د مېرمنو لاریون

په لسګونو افغان مېرمنو او نجونو د تاجکستان په پلازمېنه دوشنبه کې د طالبانو پر خلاف لاریون وکړ.

دوی اعتراض درلود چې د طالبانو له راتګ سره د ښځو او بشري حقونو په برخه کې د تېرو ۲۰ کلونو لاسته راوړنې په اوبو لاهو شوې.

دوی چې د افغانستان بیرغ له ځان سره لېږداوه، د پاکستان پر ضد هم شعارونه ورکول.

یوې برخوالې ذکیې رحماني پرون د ازادي راډیو له تاجکۍ څانګې سره په خبرو کې وویل: "دا یوازې طالب نه دی. پاکستان افغانستان اشغال کړی دی. دوی له خپلو جنګي مهماتو سره افغانستان ته ننوتل."

په دوشنبه کې د پخواني دولت سفیر، محمد ظاهر اغبر هم له اعتراض کوونکو سره وکتل او ویې ویل چې د دوی ملاتړ کوي.

طالبانو په مشخص ډول د دې موضوع په اړه تبصره نه ده کړې، خو پخوا یې ویلي وو چې د اسلامي شریعت په چوکاټ کې د ښځو او نجونو د مدني حقونو تضمین کوي.

د نجونو محصلانو د جامو په اړه د طالبانو د نویو شرطونو ضد کمپاین پیل شوی

د استاد رباني پوهنتون یو شمېر زده‌کوونکې

یو شمېر افغان ښځو د نجونو محصلانو د جامو په اړه د طالبانو د نویو شرطونو په وړاندې یو انټرنټي کمپاین پیل کړی دی.

په «جامې مې کار مه‌لره» او «د افغانستان فرهنګ» په نوم د هشتګ دغه کمپاین چې په ټولنیزو شبکو کې لاس په لاس کېږي، ښځې او نجونې په تصویرونو کې په رنګارنګه دودیزو جامو کې ښکاري.

ډېرې ښځې وایي چې طالبان باید پرې خپلې غوښتنې ونه‌تپي.

په عین حال کې د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوترش نن په یوه ټویټ کې وویل چې د افغان ښځو او نجونو د ۲۰ کلونو لاسته راوړنې باید خوندي شي.

د طالبانو حکومت په وروستیو کې محصلانو نجونو ته ویلي چې ټولګیو ته له اسلامي حجاب سره حاضرې شي.

د طالبانو ویاندویانو په ځلونو دا خبره کړې چې ښځو ته به د اسلامي اصولو په چوکاټ کې د کار کولو او زده‌کړې اجازه ورکړي.

د افغان مېرمنو او ماشومانو په اړه د 'یو.اېن.اېچ.سي.ار' اندېښنه

ارشیف، افغان مېرمنې

د ملګرو ملتونو د کډوالو لویې کمېشنرۍ په افغانستان کې پر ښځو، نجونو او ماشومانو د وروستیو پراخو جګړو او تشدد د اغېزو له کبله اندېښنه ښودلې.

د 'یو.اېن.اېچ.سي.ار' د راپور له مخې د تېرې مې میاشتې له پای راهیسې د جګړو له کبله له خپلو مېنو شااوخوا دوه نیمه لکه بې ځایه شوېو افغانانو په سلو کې اتیا ښځې او ماشومان دي.

د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو د لویې کمېشنرۍ ویاندې شابیه مانتو پرون جمعه(د زمري ۲۲مه) په جنیوا کې خبریالانو ته د څرګندونو پر مهال دا ارقام ټکان ورکوونکي وبلل، ویې ویل، هغه څه چې په افغانستان کې پېښېږي، د خبرداري وړ دي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندوی دفتر یوناما او د دې سازمان د بشري حقونو د ادارې د یوه ګډ راپور له مخې چې تېره میاشت خپور شو، د روان ۲۰۲۱ کال په لومړۍ نیمايي کې د روانې لسیزې د بل هر کال د لومړيو شپږو میاشتو پرتله په افغانستان کې زیاتې ښځې او ماشومان مړه او ټپیان شوي دي.

د خوړو د نړیوال سازمان WFP ویاند تامسن فیري پر ملکي وګړو د افغانستان د جګړې د ناوړه اغېزو په اړه اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي چې دا نښتې ترهغې کچې چې اټکل یې کېده ډېرې چټکې شوي دي.

ښاغلی فیري زیاتوي چې روان وضعیت په افغانستان کې د یوې بشري فاجعې څرګندونه کوي.

د افغان ښځینه زده‌کوونکو پر ترانې ویلو بندیز اندېښنې وپارولې

ارشیف، یو شمېر افغان ښځینه زده کوونکې
‎‎د افغانستان د پوهنې وزارت نوې پرېکړې چې له مخې به‌یې له ۱۲ کلونو لوړ عمر لرونکې ښځینه زده‌کوونکې ترانې نه‌وایي د بشر حقونو څار نړیوال سازمان سختې اندېښنې راپارولې دي.

‎دغه سازمان ویلي، دا پرېکړه د نجونو د فعالیتونو پر وړاندې د بندیزونو لا زیاتوالي ته زمینې برابروي او د افغانستان دولت باید د تاوتریخوالي په دې وضیعت کې محدودیتونه زیات نه‌کړي.

‎د دغه سازمان د اسیا برخې مسؤلې پاترېشیا ګاسمن د چهارشنبې په ورځ «۱۳۹۹ کال د کب ۲۰» ازادي را‌‌‌‌‌‌ډیو ته په دې اړه وویل: "د اندېښنې وړ ده په داسې وضعیت کې چې تاوتریخوالی په ټولنه کې د ښځو د فعالیتونو او بشپړ ګډون مخه نیسي، د افغانستان دولت هم دغه محدودیتونه زیاتوي، دولت باید د ښځو او نجونو له پوره ګډون ملاتړ وکړي نه دا چې نورې یې هم محمدودې کړي."

‎د پوهنې وزارت د یوې نوې پرېکړې له مخې لارښوونه کړې چې له دې وروسته به له ۱۲ کلونو د لوړ عمر لرونکې ښځینه زده‌کوونکې په هره غونډه کې ترانې او سردونه نه‌وايي، پرته له هغو غونډو چې ټولې ګډونوالې یې ښځې نه‌وي.

‎د دغه وزارت ویاندې نجیبې ارین ازادي را‌‌‌‌‌‌ډیو ته وویل چې دغه پرېکړه د زده‌کوونکو د کورنیو په غوښتنه شوې ده، خو ویې نه‌ویل چې څومره کورنیو دغه غوښتنه کړې ده.

یونېسف: د کرونا له امله ستونزې ښايي د ۱۰ ملیونه نورو ماشومانو د ودونو لامل شي

ارشیف، له یوه ۴۰ کلن سړي سره یوه ۱۱ کلنې واده شوې نجلۍ، د یونېسف د ۲۰۰۷ کال انځور

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ساتنې اداره، یونېسف وایي د کرونا له امله رامنځته شوې ستونزې ښایي د دې سبب شي چې په راتلونکې یوه لسیزه کې ۱۰ ملیونه نور ماشومان ودونه وکړي.

دغې ادارې د مارچ د اتمې په مناسبت نن په خپره کړې څېړنه کې ویلي چې د ښوونځیو بندېدو، اقتصادي فشارونو، په خدمتونو کې خنډونو، امیندواري او د کرونا وبا له امله د میندو او پلرونو مړینې، ډېرې هغه نجونې چې زیانمنونکې دي، په کوچنیوالي د واده له خطر سره مخامخ کوي.

په دغه څېړنیز راپور کې چې د «'کووېډ-۱۹'؛ د ماشومانو د ودونو په وړاندې پرمختګونو ته ګواښ»، تر سرلیک لاندې د ښځو د نړیوالې ورځې په مناسبت خپور شوی دغه‌راز ویل شوي چې که دغه وضعیت دوام وکړي دا به هغه پرمختګونه ډېر شاته وغورځوي چې په وروستیو کلونو کې د ماشومانو د ودونو په وړاندې کمپاین په ترڅ کې ترلاسه شوي دي.

یوناما: افغان ښځې د پام وړ ټولنیزو خنډونو سره سره د مشرتابه جرأت کوي

ارشیف، ننګرهار کې سوله او اوربند غوښتونکې مېرمنې

ملګري ملتونه وایي، افغانستان هغه مهال له هر ناورین سره ډېر مقاومت کولای شي چې ښځې په‌کې د تصمیم نیونې په ډګر کې له سړیو سره یوځای کار وکړي.

افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ښځو د ادارې مشرې الیتا مېلر ویلي، که ښځو ته د سولې په بهیر کې د تصمیم نیونې تر کچې ونډه ورکړل شي، افغانان به داسې سولې ته ورسېږي چې د ټولو لپاره روښانه راتلونکی په‌کې خوندي وي.

د مېرمن مېلر دا خبرې د یوناما په هغې خبرپاڼه کې شوي چې نن د ښځو د نړیوالې ورځې په مناسبت خپره شوې ده.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، د افغانستان ښځې د پام وړ ټولنیزو خنډونو سره سره د رهبر کېدو جرأت کوي.

د ښځو نړیواله ورځ سږ کال په دې شعار سره لمانځل کېږي چې "مېرمنې په رهبرۍ کې: د کووېډ-۱۹ په نړۍ کې یو برابر راتلونکی ترلاسه کوي".

افغانستان کې د ښځو ورځ سږ کال داسې مهال رارسېږي چې یوازې تېرو دوو میاشتو کې هدفي وژنو کې لږ تر لږه ۷ مسلکي ښځې وژل شوي چې دوه‌یې قاضیانې، یوه په‌کې ډاکتره او څلور نورې د رسنیو کارکوونکې وې.

د ښځو د لا ملاتړ په موخه پنځه قانونه له سره ارزول کېږي

ارشیف، د افغانستان د ښځو چارو وزارت سرپرسته حسینه صافۍ د ازادي راډیو په یوه اوونیز بحث کې

د افغانستان ښځو چارو وزارت وايي، د ښځو د لا ملاتړ په موخه پنځه قانونه له سره ارزوي.

د دې وزارت سرپرستې حسینې صافۍ، د یکشنبې په ورځ ملت ته د حساب ورکولو پروګرام کې وویل، د کار، له ښځو او ماشومانو سره د تاوتریخوالي د منعې، د اجراتو، د کورنۍ او د ودونو د ثبت او انحلال قانونه به له اړوندو ادارو سره په ګډه له سره ارزوي.

د اغلې صافۍ په وینا، په ۱۳۹۹ کال کې د ښځو چارو وزارت او د یاد وزارت اړوندو ریاستونو کې له ښځو سره د ناوړه چلند ۳۸۰۰ قضیې ثبت شوې چې ډېری یې په حقوقي توګه او یا د منځګړیتوب له لارې حل شوې او ۸۵ سړي چې له ښځو سره په تاوتریخوالي تورن و نیول شوي دي.

د خوست ښځينه فعالانې: د خبریالانو او مدني فعالانو وژنو اندېښمن کړي يو

د خوست د ښځينه فعالانو د غونډې انځور

په خوست کې ښځینه مدني فعالانې وایي، د خبریالانو او مدني فعالانو وروستیو وژنو اندیښمنې کړي او د سولې په دوهم پړاو مذاکراتو کې د خپل ژوند د خوندیتوب او د دایمي اوربند غوښتنه کوي.

د ۲۰۲۱ م کال د لومړۍ میاشتې په لومړۍ نېټه په خوست کې د دې ولایت مدني فعالانې او یو شمېر نورو مېرمنو د یوې غونډې پر مهال په تېر ۲۰۲۰ م کال کې د خبریالانو او مدني ټولنو پر استازو د بریدونو په اړه اندېښنه وښوده.

دوی وایي، د سولې د دوهم پړاو په مذاکراتو کې دې د سولې او اوربند موضوع یو طرفه شي چې نه یوازې د خبریالانو او مدني فعالانو ژوند خوندي شي، بلکې د ټولو افغانانو غوښتنه هم پرځای شي.

په خوست کې د ښځو ملي ارمان ټولنې مشرې زینب افغان ازادي راډیو ته وویل: "د خبریالانو وژنه او د مدني ټولنو وژنه کلکه غندو، دوی تل بې طرفه او بې امتیازه د ولس لپاره کار کړی، زموږ غوښتنه د جنګ د ښکېلو خواو نه غوښتنه داده چې نور جنګ بس کړي او دوهم پړاو مذاکراتو کې اوربند د اجنډا مهمه موضوع وي."

دوی په داسې حال کې د اوربند او سولې غوښتونکي دي، چې ټاکل شوې په قطر کې د سولې خبرې د روان نوي زیږدیز کال د جنورۍ میاشتې په ۵ مه پیل شي.

د افغان دولت مرکچي پلاوي وار له مخه ویلي، دوهم پړاو خبرو کې به اوربند د مذکراتو مهم ټکی وي.

دا په داسې حال کې ده، چې په ۲۰۲۰ میلادي کال کې په ټوله نړۍ کې شپېته تنه خبریالان او د رسنیو کارکوونکي وژل شوي، چې له جملې یې یوولس تنه په افغانستان کې وژل شوي.

په افغان خبریالانو کې د ازادي راډيو خبريال الیاس داعي هم په دغو وژل شویو کې شامل دی.

الیاس داعي د ۲۰۲۰م کال د نومبر په دوولسمه نېټه د ده په موټر پوري په نښلول شوي ماین په چاودنه کې ووژل شو. د کورنیو چارو وزارت ویلي چې له دې قتل سره په تړاو یې یو کس نیولی خو شاوخوا دوه میاشتې وروسته يې لا د تحقیقاتو نتیجه نه ده اعلان کړې.

د بې پولې خبریالانو سازمان هم په خپل یوه راپور کې افغانستان د خبریالانو لپاره یو له خطرناکو هېوادونو شمېرلی دي.

فاریاب کې د ښځو سوداګریز مرکز پرانېستل شو

ارشیف، د افغانستان په نقشه کې د فاریاب ولایت

په فاریاب ولایت کې د ښځو سوداګریز مرکز پرانېستل شو.

د سواګرۍ وزارت ویاند فواد احمدي نن شنبه (د مرغومي ۶مه) ازادي راډیو ته وویل چې د دغه مرکز د جوړولو هدف د ښځو د اقتصادي پیاوړتیا او ملاتړ په ګوته شوی.

نوموړي وویل چې په دغه سوداګریز مرکز کې ٢٠٠ مېرمني په کار بوختې دي.

د فاریاب په یاد سوداګریز مرکز کې مېرمنې د لاسي صنایعو، د صحي خدماتو په ګډون په بېلابېلو برخو کې کار کوي.

نامتو افغان سندرغاړې مېرمن رخشانه په حق ورسېده

مېرمن رخشانه

د هېواد نامتو سندرغاړې مېرمن رخشانه په حق ورسېده.

د راپورونو له مخې حمیده اصیل چې په رخشانه مشهوره وه، له ډېرې مودې راهیسې ناروغه وه او په روانه اوونۍ کې یې د اتیا کلونو په عمر پور پرې کړ.

د افغانستان د اطلاعاتو او فرهنګ سرپرست وزیر محمدطاهر زهیر ازادي راډیو ته په یوه پیغام کې د مېرمن رخشانې مړینه تایید کړه.

رخشانه پر افغانستان د پخواني شوروي اتحاد له پوځي یرغل وروسته کډواله شوه او له نژدې څلورو لسیزو راهیسې په امریکا کې اوسېده.

"افغانستان کې د ښځو د وضعیت ښه والي ته پام نه دی شوی"

ارشیف، عکس تئزیني بڼه لري

د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون وایي، دغه هېواد کې د ښځو د وضعیت ښه والي ته جدي پام نه دی شوی.

کمېسیون پر خپله ټویټرپاڼه لیکلي چې دغلته ښځې له ډول ډول تاوتریخوالي لکه له کوره شړلو، جبري او کم عمر کې ودولو، د ژوند د ملګري د نه انتخاب، په بدو کې ورکړې او ورته نورو ټولنیزو ستونزو سره مخامخې دي.

کمېسیون ویلي، افغانستان د ښځو د حقونو په برخه کې لاسته راوړنې هم لري چې د دوی په وینا کافي نه دي.

کمېسیون دغه څرګندونې د نومبر د ۲۵مې، یا د ښځو په وړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو نړیوالې ورځې په مناسبت کړي دي.

له دې وړاندې یوناما، په افغانستان کې د ناټو ماموریت او بېلابېلو نورو ډيپلوماتیکو ادارو د افغان ښځو د حقونو په ټینګښت ټینګار کړی دی.

"په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالي زيات شوى"

ارشيف

نن د نومبر پنځه ویشتمه د ښځو په وړاندې د تاوتریخوالي د ختمولو نړیواله ورځ ده.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت یوناما ټینګار کړی چې د ښځو او نجونو پر وړاندې د تاوتریخوالي د پای ته رسولو هڅې باید چټکې شي.

یوناما په دې اړه په اعلامیه کې زیاته کړې چې سږ کال د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د ختمولو د ورځ په دې شعار لمانځل کېږي، چې د جنسیت په اساس د تاوتریخوالي پر ضد مبارزه چټکه شي او د دې پدیدې پر وړاندې له هېڅ زغم کار وانخیستل شي.

افغانستان یو له هغو هېوادونو دی چې د ښځو پر وړاندې په کې تاوتریخوالی زیات دی.

د افغانستان د ښځو چارو وزارت ویلي سږ کال د ښځو پر وړاندې د تېر کال په پرتله شل فیصده زیات تاوتریخوالی زیات شوی دی.

د نړۍ په ګوټ ګوټ په تېره بیا هغو هېوادونو کې چې د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی زیات دی سر له نن نه د شپاړسو ورځو په مخه یو کمپاین هم پیل شوی.

په دې کمپاین کې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د پای ته رسولو هڅې کېږي.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG