د لاسرسۍ وړ لېنکونه

تازه خبر
شنبه ۲ سلواغه ۱۴۰۰ کابل ۰۳:۳۲

افغانستان

د بشري حقونو سازمان وايي د پغمان د پېښې د عاملینو د اعدام حکم دې وځنډول شي

د بشري حقونو سازمانونو د افغانستان له حکومته غوښتي چې؛ د پغمان په قضيه کې د جنسي تيري په جرم محکوم شويو کسانو د اعدام حکم دې وځنډوي.

د بشري حقونو د څار نړيوال سازمان يا هيومن رايټس واچ وايي؛ په دې محاکمه کې ډيري نيمګړتياوي شته او د څېړنې او بيا کتنې په مقصد دا حکم باید وځنډول شي.

له دې مخکې د بخښنې نړيوال سازمان يا امنسټي انټرنېشنل د افغانستان له جمهور ريیس څخه غوښتنه کړې وه چې؛ د مرګ د سزاوو مخنيوی دې وکړي. د امنسټي په وينا، د مرګ سزا ظلم دی او د یوه انسان څخه د ژوند کولو د حق اخيستلو په مانا دی.

خو افغان چارواکي وايي چې؛ دې مجرمينو ته ورکول شوی د سزا دا حکم به نن تر سره شي.

د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ

د نورستان ځینې اوسېدونکي: د مرستو وېش کې توپيریز چلند کېږي

نورستان کې له ځینو خلکو سره شوې مرسته

د نورستان یو شمیر اوسېدونکي شکایت کوي چې د مرستو په وېش کې ورسره توپيریز چلند کېږي.

دوی وايي، د سروې مامورین چې څوک پېژني د هغوی نومونه لیکي او مرستې ورسره کوي او په وینا یې د چا واسطه او پېژندګلوي نه وي هغوی له هر ډول مرستو بې برخې کیږي.

د منډول ولسوالۍ قومي مشر خان محمد خان یې په اړه وايي: "زموږ ولسوالۍ کې۴۰ سلنه هغو کسانو مرستې اخستي چې د کورونو سړک سره نږدې پراته دي او یا هم د سروې کوونکو سره پېژندګلوې لري. د سړک له غاړې بل خوا نه دي تللې."

د منډول په څېر د نورستان له نورو سیمو هم د سروې کوونکو او د مرستو له وېشونکو ورته شکایتونه کېږي.

دوی له طالب چارواکو او موسساتو غواړي چې داسې کسان په دندو وګماري چې خپلې دندې په سمه توګه ترسره کړي او د خپل پردي توپیر ونه کړي.

نورستان کې طالب چارواکي هم مني چې په ترسره شوېو سروې ګانو کې یاده ستونزه موجوده وه.

د دې ولایت لپاره د طالبانو مطبوعاتي مسول مولوی سمیع الحق حق بیان ازادي راډیو ته وویل: "نورستان کې د بېلابېلو موسساتو له خوا مرستې شوي، د وېش په اړه یې ډېر شکایتونه راغلي، زموږ له خوا ټاکلي پلاوي ته معلومه شوه چې ځینو سیمو کې توپيرېز چلند شوی او د دغه ډول چلند د بندیدو امر يې کړی."

په نورستان کې په داسې حال کې د مرستو په وېش کې د توپیر چلند څخه خلک شکایت کوي چې په یاد ولایت کې د یونېسف له خوا په ترسره شوې سروې کې ۱۵۰۰۰کورنۍ مستحقې ګڼل شوي چې هرې کورنۍ ته ۲۷۵ ډالر ورکول کېږي او د یادې مرستې وېش اوس مهال دوام لري.

نورستان د هېواد په ختیځ کې لېرې پروت، غرنی او یخ ولایت دی چې اوسېدونکي يې لږه ځمکه لري او تل د خوراکي موادو کمي سره مخ وي.

یوناما د دوو افغان ښځینه فعالانو پر لادرکۍ اندېښنه وښوده

پرون د بښنې نړیوال سازمان له طالبانو د عالیې عزیزي په نوم د نیول شوې پخوانۍ چارواکې د بې قید و شرطه خوشې کېدو غوښتنه وکړه.

د ملګرو ملتونو مرستندوی ماموریت یا یوناما د دوو افغان ښځینه فعالانو پر لادرکۍ اندېښنه وښوده.

یوناما نن په خپل ټویټر کې لیکلي، ملګري ملتونه د دوو ښځینه فعالانو تمنا زریابي پریاني او پروانې ابراهیمخېل پر لادرکۍ سخته اندېښنه لري.

د یوناما په ټویټ کې ویل شوي چې د راپورونو له مخې دغه دوې ښځینه فعالانې د چهارشنبې ناوخته له خپلو کورونو نیول شوي دي.

د ملګرو ملتونو دغې ادارې له طالبانو غوښتنه کړې ده چې د دغو ښځینه فعالانو د ځای ځایګي په اړه معلومات ورکړي او د ټولو افغانانو حقونه خوندي کړي.

طالبانو د دغو ښځینه فعالانو د برخلیک په اړه تازه تبصره نه ده کړې، خو پرون د بښنې نړیوال سازمان له طالبانو د عالیې عزیزي په نوم د نیول شوې پخوانۍ چارواکې د بې قید و شرطه خوشې کېدو غوښتنه وکړه.

عالیه عزیزي چې په تېر حکومت کې د هرات د ښځینه زندان مشره وه، د ۲۰۲۱م کال د اکتوبر میاشتې پر دویمه نېټه کار ته پر لار ونیول شوه.

یونېسف: افغانستان کې د اساسي توکو د وېش لپاره زموږ هڅې روانې دي

ارشیف، عکس تزئیني بڼه لري

د ماشومانو د ملاتړ لپاره د ملګرو ملتونو مرستندوی صندوق یا یونېسف وايي، په افغانستان کې د اساسي توکو د وېش لپاره د دوی هڅې روانې دي.

یونیسف نن شنبه په خپل رسمي ټویټر کې له یوه متن سره یوه ویډیو هم خپره کړې چې وايي، د ژمي له سختېدو سره د دوی ټیمونه د خیمو، کالیو او بړستونو په ګډون د ضروري مرستو په رسولو بوخت دي.

دغه اداره وايي، یوازې یې په هرات ولایت کې پر ۱۷۰۰ کورنیو دغه مرستې وېشلي دي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتیریش د پنجشنبې په ورځ په یوه مرکه کې وویل، دا ډېره مهمه ده، چې له افغانستان سره بشري مرستې لا زیاتې شي، ځکه افغانان په داسې وضعیت کې دي، چې د لوږې له کبله یې ژوند ته د مرګ خطر پېښ دی.

انتونيو ګوتیریش په خپلو خبرو کې وویل، د افغانستان نیمايي وګړي بشري مرستو ته سخته اړتیا لري او په کاد ده چې د اقتصادي پیاوړتیا لپاره له دغه هېواد سره د نقدو پیسو مرستې وشي.

د پکتیا سید کرم ولسوالۍ کې د ځنګلونو ۵۰۰ هکتاره سیمه رغول کېږي

د افغانستان په نقشه کې د پکتیا ولایت

د پکتیا ولایت په سید کرم ولسوالۍ کې د ځنګلونو پنځه سوه هکتاره سیمه رغول کېږي.

د طالبانو د کرنې اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت ویاند مستعین عمري رسنیو ته په استول شوي خبرپاڼه کې ویلي چې د پکتیا ولایت د سیدکرم په ولسوالۍ کې د ځمکې او ځنګلونو د تلپاتې مدیریت پروژې له لوري د ځنګلونو ۵۰۰ هکتاره له منځه تللې سیمه بېرته رغول کېږي.

دغه خبرپاڼه چې د جمعې په ورځ ناوخته خپره شوې، په کې ویل شوي چې یاده سیمه به د ځڼغوزيو, چهار مغزو او بادامو نيالکيو په ایښودلو سره بېرته ورغول شي.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، د دې پروژې په پلي کېدو سره به د سیمې زیات شمېر اوسېدونکو ته لنډ مهاله د کار زمینه هم برابره شي.

د سالنګ لویه لار، درنو واورو او توپانونو بنده کړې

آرشیف، د سالنګ لویه لار

د سالنګ لویه لار، درنو واورو او سخت توپان له تېرې شپې راهیسې بنده کړې ده.

د سالنګونو د ساتنې او څارنې د ریاست ویاند سمیع الله ولي زاده نن شنبه (د سلواغې ۳مه) سهار ازادي راډیو ته وویل چې خلکو ته د سر او مال د زیان اوښتو په پار دا لار د وړو او غټو موټر پر مخ تړل شوې ده.

ولي زاده زیاته کړه، د هوا د وړاندوینو له مخې به د ورځې په اوږدو کې په سالنګونو کې وضعیت همداسې وي او تر هغو چې هوا ښه نه شي لار به بنده وي.

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې هالنډ ته ماتې ورکړه

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې د هالنډ له لوبډلې سره

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې پرون جمعه (د سلواغې ۱) له هالنډ (نېدرلنډ) سره د یو ورځنیو لوبو د لړۍ لومړۍ سیالي وګټله.

د قطر په پلازمېنه دوحه کې د دې یو ورځنیو نړیوالو ۵۰ اووریزو لوبو د لړۍ کوربه افغانستان دی.

د افغانستان د کرکټ بورډ ویاند فریدهوتک له بېګانۍ لوبې وروسته له ازادي راډیو سره په خبرو کې دا بریا مهمه وبلله: "د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې په لومړۍ پنځوس اوویزه لوبه کې د نيدرلنډ لوبډلې ته د شپږو ویکټو په توپیر ماتې ورکړه. د یادونې وړ ده چې دا لوبې د دواړو هېوادونو لپاره خورا مهمې دي. ځکه له همدې لوبو څخه لوبډلې کولی شي چې نېغ په نېغه نړیوال جام ته لاره پیدا کړي."

له هالنډ سره د افغانستان دوه نورې پنځوس اووریزې سیالۍ سبا او بل سبا په پام کې دي.

په همدې حال کې له ۱۹ کلونو د کم عمره لوبغاړو په نړیوال جام کې افغان لوبډله نن د زیمبابوې پر وړاندې لوبه کوي. افغانستان او زیمبابوې دواړه په دې جام کې یوه بریا او یوه ناکامي لري.

د غره ښوېیدنې خطر؛ طالبان:د کابل‌-جلال اباد لار وتړل شوه

آرشیف- عکس تزئیني بڼه لري

په ننګرهار کې د طالبانو سیمه ییز چارواکي د کابل- جلال اباد د لویې لارې د بندېدو خبر ورکوي.

د ننګرهار د امنیه قوماندانۍ ویاند حافظ عبدالبصیر زابلي تېر ماښام ازادي راډیو ته وویل، د څو ورځو مخکې په څېر د سروبي ولسوالۍ په ورېښمين تنګي سیمه کې د غره د ښوییدو خطر و، نو ځکه دوی دا لاره بنده کړه.

زابلی وايي: "د دې امکان شته چې غر بیا راوښویېږي نو ځکه مو خلکو، موټر چلوونکو او د لویې لارې مسافرو ته خبر ورکړ چې تاسو انتظار شئ ترڅو مشکل حل شي او له هغه وروسته به اجازه درکړو چې پر دې لاره تګ راتګ وکړئ."

ښاغلي زابلي زیاته کړه چې د کابل، جلال آباد او لغمان د لویو لارو په دروازو کې هم کسان ګومارل شوي دي چې د لویې لارې د جوړېدو تر وخته پر دې لاره د موټرو تګ راتګ ته اجازه ورنه کړي.

د وریښمین تنګي د سورۍ تیږې په سیمه کې څو ورځې مخکې هم غر وښویید چې یو موټر یې لاندې کړ او پنځه کسان یې ووژل.

اروپايي ټولنه: کابل زموږ د دفتر د پرانیستې هدف پر بشري وضعیت څارنه ده

د اروپايي ټولنې بیرغ

اروپايي ټولنه وايي چې په کابل کې یې د دفتر پرانیستل، د طالبانو د سرپرست حکومت د رسمیت پېژندنې په معنی نه دی.

د اروپايي ټولنې د بهرني کمیسیون ویاند پیتر ستانو پرون جمعه (د سلواغې په لومړۍ نېټه) وویل، په کابل کې د اروپايي ټولنې ډپلوماتیک ماموریت د ډېر لږ فزیکي حضور په بڼه یوازې د مرستو د رسولو او د افغانستان پر بشري وضعیت د څارنې په هدف پرانیستل شوی دی.

د ښاغلي ستانو په وینا د اروپايي ټولنې دې اقدام ته باید د طالبانو د حکومت د رسمیت پېژندنې په سترګه ونه کتل شي.

د کابل له سقوط وروسته دا لومړی ځل دی چې په افغانستان کې د لویدیځو هېوادونو استازولي پرانیستل کېږي.

اروپايي ټولنې چې ۲۷ غړي لري، د سې شنبې په ورځ د مرغومي په ۲۸مه اعلان وکړ چې افغانستان کې له بې وزلو خلکو سره د مرستې په هدف د څه باندې ۳۰۰ میلیونه ډالرو په ارزښت رغنیزې پروژې عملي کوي.

دې ټولنې ویلي چې دا بسپنه به تر ډېره د روغتیا، پوهنې او له بې ځایه شوېو کورنیو سره د مرستې برخو ته ځانګړې وي او د ملګرو ملتونو د دوو اړوندو ادارو- د خوړو د نړیوال پروګرام او د روغتیا د نړیوال سازمان له خوا به ولګول شي.

د بښنې نړیوال سازمان: طالبان دې عالیه عزیزي خوشې کړي

عالیه عزیزي

د بښنې نړیوال سازمان له طالبانو د عالیې عزیزي په نوم د نیول شوې پخوانۍ چارواکې د بې قېد او شرطه خوشې کېدو غوښتنه وکړه.

عالیه عزیزي چې په تېر حکومت کې د هرات د ښځینه زندان مشره وه، د ۲۰۲۱م زیږديز کال د اکتوبر میاشتې پر دوهمه نېټه کار ته پر لار ونیول شوه.

د بښنې نړیوال سازمان نن جمعه په یوه اعلامیه کې د طالبانو له چارواکو وغوښتل چې ژر تر ژره د عالیې عزیزي د نیول کېدو موضوع وڅېړي.

دغه سازمان له طالبانو وغوښتل چې مېرمن عزیزي ژر تر ژره به کوم شرط پرته له توقیفه خوشې کړي.

د طالبانو حکومت نه ده منلې چې مېرمن عزیزي دې د دوی له خوا نیول شوي وي.

تردې مخکې په کابل کې ځینو ښځو د اعتراضیه غونډو پر مهال هم د عالیې عزیزي د خوشې کېدو غوښتنه کړې وه.

د عالیې عزیزي ورور، بشیر عارفي ازادي راډیو ته ویلي چې خور یې له ۱۴ کلونو راهیسې د پولیسو په بېلابېلو څانګو کې کار کړی دی.

ناروې طالب استازو ته بلنه ورکړې ده  

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سرپرست، امیر خان متقي به سبا ناروې ته روانېږي.

ناروې د طالبانو استازو ته د ناروې له چارواکو، د نړۍ د مدني ټولنې او افغانانو له استازو سره د خبرو بلنه ورکړې ده.

د بهرنیو چارو وزارت وايي، په اوسلو کې به دغه خبرې را روانه یکشنبه پیل او تر سې شنبې پورې روانې وي.

د ناروې د بهرنیو چارو وزارت نن په یوه اعلامیه کې وویل، دغو خبرو کې به په افغانستان کې د بشري بحران د کمېدو او له افغانستان سره د بشري مرستو د دوام پر لارو بحث وشي.

د ناروې د بهرنیو چارو وزیرې، انیکن هویت-فلدت (Anniken Huitfeldt) نن جمعه په یوه اعلامیه کې وویل، د دې کتنو هدف د طالبانو د حکومت په رسمیت پېژندل نه دي.

د ناروې د بهرنیو چارو وزیرې ویلي، په افغانستان ناوړه وضعیت د ډېرې اندېښنې وړ دی او په ملیونونو افغانان له واقعي بشري بحران سره مخامخ دي.

د افغانستان ملي راډیو ټلوېزیون راپور ورکړی چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سرپرست، امیر خان متقي به سبا ناروې ته روانېږي.

ګوترېش: په کار نه ده افغانان د طالبانو د غلطو کړنو له کبله مجازات شي

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش

د ملګرو ملتونو سرمنشي په افغانستان کې د لوږې له کبله د مړینو د خطر د زیاتېدو په اړه خبرداری ورکړ.

انتونیو ګوترېش پرون پنجشنبه د دې سازمان د سرمنشي په توګه د خپلې دوهمې دورې د پیل په مناسبت له اسوشېټېډ پریس اژانس ته په مرکه کې وویل، په کار نه ده افغانان د طالبانو د غلطو کړنو له کبله په ډله ییز ډول مجازات شي.

د ګوترېش په خبره دا ډېره مهمه ده چې له افغانستان سره بشري مرستې لا زیاتې شي، ځکه افغانان په داسې وضعیت کې دي چې د لوږې له کبله یې ژوند ته د مرګ خطر پېښ دی.

انتونيو ګوترېش په خپلو خبرو کې وویل، د افغانستان نیمايي وګړي بشري مرستو ته سخته اړتیا لري او په کار ده چې د اقتصادي پیاوړتیا لپاره له دغه هېواد سره د نغدو پیسو مرستې وشي.

وروسته له هغې چې طالبانو د اګسټ میاشتې په نیمايي کې پر کابل هم ولکه ټینګه کړه، په افغانستان کې د بشري بحران د پراخېدو په اړه بېلابېلو سازمانونو خبرداری ورکړی دی.

یونېسف ادارې خوست کې پر  بې وزلو او یتیمو ماشومانو مرستې وویشلې

د یونېسف له لوري شوې مرسته

په خوست کې پر۴۰۰ یتیمو، بې وزله او هغو ماشومانو باندې چې د کورنۍ سرپرستي يې ښځې او ماشومان پر غاړه لري، د ۹ قلمه بېلابېلو ژمنیو توکو مرسته ووېشل شوه.

یادې مرستې د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق یونېسف په مالي لګښت برابرې شوې وې.

د جنوري په ۲۰مه د ودان موسسې یو تن مسوول عبدالمتین خېبر ازادي راډیو ته وویل، په دې بکسونو کې هر ماشوم لپاره موزې، جرابې، پتلون، بنینونه، زیردریشۍ، د غاړې دستمالونه، خولۍ، جمپرونه او نور ژمني توکي په کې دي.

عبدالمتین خېبر زیاته کړه: "موږ د څلور سوه بې وزله، بې سرپرسته، یتیمو، د داخلي بې ځایه شوېو کورنیو، یا هغه کورنۍ چې مشري يې ښځې یا ماشومان پر غاړه لري، یا هغه ماشومان چې د کورنۍ د نفقې مسوولیت لري، یا شاقه کارونه کوي، د هغوی لپاره د ۴ سوه کېټونو یا بکسونو د ژمني لباس برنامه ده چې په دې کې هر کس ته یو کېټ یا بکس ورکول کېږي."

بل لوري ته هغو ماشومانو چې یاد ژمني توکي يې ترلاسه کړل، خوښي څرګندوله او د ورته نورو مرستو غوښتنه يې درلوده.

د یونېسف له خوا د برابره شوې مرستې یوه برخه بې وزلو او غریبو کورنیو ماشومانو ته هم وکړل شوه.

د یو شمېر نړیوالو بنسټونو له خوا داسې مهال په افغانستان کې د مرستو وېشل پیل شوي چې ملګرو ملتونو اټکل کړی، په روان ژمي کې ۲۳ میلیونه افغانان بیړنیو مرستو ته اړتیا لري چې له دې ډلې اکثره يې له سختې لوږې سره مخامخ دي.

د جرمني پولیسو ۹تنه غیرقانوني افغان کډوال نیولي دي

جرمني پولیس

د جرمني پولیسو هغه ۹تنه افغان ځوانان نیولي دي چې په یوه لارۍ کې په غیرقانوني ډول دې هېواد ته ننوتي وو.

د جرمني د شتوتګارت ښار پولیسو په یو بیان کې وايي، د لارې ډرېور د چهارشنبې په ورځ هغه مهال چې د لویې لارې په اوږدو کې په یوه دمه ځای کې درېدلی او د دې کسانو غږ یې اورېدلی، د جنوبي ښار وورتهایم پولیسو ته یې خبر ورکړ.

پولیس وايي، له ټرکه یې ټول نهه افغانان چې عمرونه یې د ۱۲- ۱۶ کلونو ترمنځ دي او ټول پناه غوښتونکي وو، روغ رمټ وموندل.

د راپورونو له مخې دا ځوانان په شتوتګارت ښار کې د تنکیو ځوانانو د ساتنې یو مرکز ته بوول شوي دي.

د لارۍ چلوونکی چې د رومانیا، هنګري او اتریش له لارو جرمني ته ننوتی و، په کوم جرم نه دی تورن شوی.

طالبان: اروپايي ټولنې رسماً کابل کې خپل سفارت پرانیست 

د اروپايي ټولنې بیرغ

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت په کابل کې د اروپايي ټولنې د سفارت د پرانیستو خبر ورکوي.

د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي پر خپل ټویټر لیکلي چې د اروپايي ټولنې له استازو سره له پرله پسې لیدنو کتنو او تفاهم وروسته دې ټولنې په کابل کې د دایمي حضور لپاره خپل سفارت رسماً پرانیست او عملي کار یې په کې پیل کړ.

باختر دولتي خبري اژانس هم په کابل کې د اروپايي ټولنې د سفارت د پرانېستو خبر تایید کړی دی.

که څه هم د افغانستان لپاره د اروپايي ټولنې پر رسمي ټویټر په دې اړه څه نه دي ویل شوي او نړیوالو خبري اژانسونو هم تراوسه دا خبر نه دی ورکړی، خو د اروپايي ټولنې استازو پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته په لړم میاشت کې ویلي و چې په کابل کې د دې ټولنې د ګډې استازولۍ د پرانېستو په اړه غور کوي.

د کندهار د احمد شاه بابا هوايي ډګر کارکوونکو اعتصاب کړی

د کندهار د احمد شاه بابا هوايي ډګر

د کندهار د احمد شاه بابا هوايي ډګر د ملکي امنیت کار کوونکو د معاشاتو د نه ورکړې له امله کاري اعتصاب کړی دی.

یوه سرچینه چې نه غواړي نوم یې خپور شي ازادي راډیو ته وویل، د احمدشاه بابا هوايي ډګر د ملکي ترمینل د امنیت ۱۱۰ کسانو د تېرو پنځو میاشتو معاشات نه دي تر لاسه کړي، نو ځکه اړ شوي چې کاري اعتصاب وکړي.

یادو امنیتي کارکوونکو ته له تېر یوه کال راهیسې د 'Hart' په نوم یوه عربي کمپنۍ معاشات ورکول چې واک ته د طالبانو د رسېدو راهیسې یې معاشات نه دي ورکړل شوي.

د سرچیني په حواله تر څو چې د معاشاتو نوي قراداد نه وي ورکړل شوي،کاري اعتصاب پای ته نه رسوي.

دغه کار کوونکو ته په اوسط ډول له ۵۰۰ څخه تر ۲۲۰۰ امریکايي ډالرو پورې معاشات ورکول کېدل.

په کندهار کې د طالبانو د حکومت چارواکي په دې اړه څه نه وايي.

د یادولو وړ ده چې نن د کندهار هوايي ډګر ته د ایران له مشهد ښار څخه مسافر وړونکې الوتکه راځي.

نور راوښيه

XS
SM
MD
LG