د مسدونیا هېواد یو کلی د افغان مهاجرینو په تم ځای بدل شوی

راپورونه وايي، چې ځانګړو امنیتي ځواکونو د فرغیزستان په پلازمینې پشکیک کې یو زندان تر خپل کنټرول لاندې راوست دا په داسې حال کې ده، چې په همدې زندان کې شخړې پیل شوې وې. قرغیزي څارونکي ″تورسون بیک اکن″ چې له دې زندان څخه یې لیدنه کړې ازادي راډیو ته وویل، چې د امنیتي ځواکونو له خوا وهل ټکول شوي دي. د قرغیزستان رسنیو د ښاغلي اکن له خولې وايي، چې د دغه زندان شواخوا ۳۰ تنه بندیان په شخړو کې ټپیان شوي دي. د راپورونو له مخې زندانیانو هغه مهال اعتراض پیل کړی، چې دوه د دغه زندان دوه تنه بندیان بل محل ته ولېږدول شول.

وروسته تر هغه چې د جنورۍ پر پنځلسمه، د ولسمشر نور سلطان نظربايف ګوند، نور اوتان په پارلماني انتخاباتو کې ٨٠ اعشاريه ٧ فيصده رايې وګټلې. اپوزيسيون شکايت وکړ چې په دغو انتخاباتو کې سرغړونې او تخطۍ شوې دي. د ازادۍ راډيو د قزاقي څانګې خبريال له لوري د رايو د ځينو مشکوکو بکسونو وډيو اخيستل شوې ده.

تېره اوونۍ درې ورځې پرله پسې په کابل کې واوره واورېده. دې واورې د خلکو هغه اندېښنې ختمې کړې چې د وچکالۍ په برخه کې يې درلودې. دلته مو د کابل ځينې عکسونه درته انتخاب کړي دي. زيات خلک دا وايي چې کابل په واورو ښه ښکارېږي.

د کابل ښار د تکواندو اووم (۷م) دور انتخابي لوبې د پنجشنبې په ورځ د المپیک د ملي کمیټې په جمنازیوم کې پیل شوې. د دې لوبو تر سره کونکي محمد سلیمان نعیمي آزادي راډيو ته وویل، چې په دې سیالیو کې د کابل د ۵۵ تکواندو کلپونو څه باندې ۲۵۰ لوبغاړي برخه لري. تمه ده، د دې سیالیو په پای کې له اتو وزنونو څخه ۳۲ تنه د ملي ټيم انتخابي سیالیو ته لار پیدا کړي.

د ايران ولسمشر محمود احمدي نژاد د جنورۍ پر ١١مه، په هاوانا کې د کيوبا له ولسمشر راول کاسترو سره سره وکتل. د لاتينې امريکا هېوادونو ته د سفر په لړ کې کيوبيا د احمدي نژاد درېيم ټپال دى، چې هدف يې له له څلورو هېوادونو: ونزويلا، ناکاراګووا، کيوبا او اوکاردو څخه د ملاتړ ترلاسه کول دي.

ایران د ملګروملتونو له امنیت شورا او د دې سازمان له عمومي منشي وغوښتل چې د دې هېواد د یوه ساینسپوه قتل دی وغندي. مصطفی احمدي روشن چې د نتنز په هستوي تاسیساتو کې یې کار کاوه د جنورۍ پر ١١مه په تهران کې په یوه موټري بم چاودنه کې ووژل شو، د ایران حکومت د دې وژنې تور پر اسرایلو لګولی دی. په ملګروملتونو کې د ایران سفیر احمد خازه یي په یوه استولي لیک کې ویلي، چې هیڅ ډول سیاسي فشارونه یا د ایران پر اټومي ساینسپوهانو تروریستي حملې به دا هېواد له دې وانه وړي چې له خپل اټومي پروګرام څخه لاس واخلي.

د جنورۍ پر١١مه د ګوانټانامو د زندان لس کاله پوره شول، په دغه زندان کې مشکوک تروريستان ساتل کېږي. د امريکايي بحري قواوو دغه زندان د کېوبا په ساحلونو کې واقع دي. دغه زندان د امريکا د پخواني جمهور ریيس (جورج ډبليو بوش) په امر جوړ شو دا وروسته له هغه چې په 2001 م کال د سپټمبر پر يولسمه نيټه په نيويارک کې د القاعده شبکې له خوا حملې وشوې او ۳۰۰۰ کسان په کې ووژل شول له دې پيښې څخه وروسته امريکا پرافغانستان حملې پيل کړې له هغه راهيسې په دغه زندان کې طالبان او د القاعده غړي ساتل شوي دي. د ملګرو ملتونو د بشري حقوقو سازمان وايي، په دغه زندان انساني حقوق تر پښو لاندې شوي دي.

د پاکستان په قبايلي سيمه کې د موټرو په يوه تمځاى کې بمي چاودنې لږ تر لږه ٢٠ کسان ووژل. يوه سيمه ييز چارواکي وويل پېښه د خيبر اجنسۍ په جمرود سيمه کې شوې ده. د راپورونو له مخې حکومت پلوه ملېشو د تېلو په يوه ټانک کې خپلو موټرو ته تېل اچول، چې ورڅېرمه يې چاودنه وشوه. په پېښه کې ٢٠ نور خلک ټپيان شوي دي.

د سوریې دولتي خبري رسنۍ وایي، د دمشق په مرکزي برخې کی نن د یوې ځان وژونکې بمي چاودنې له وجې زیات شمېر کسان مړه او ټپیان شول. دولتي تلویزیون د چاودنې صحنې وښودلې او وایي، اکثر قربانيان ملکیان دي. دولتی تلویزیون وایي، په چاودنې کې لږ تر لږه لس کسان وژل شوي، خو یوه سیمه ييز تلویزیون د مړو شمېر ۲۵ ښودلی دی. په راپورونو کې ددغې چاودنې پړه پر تروریستانو اچول شوې ده. له تېرو لسو میاشتو راهیسي په سوریې کې د جمهور رئیس بشار الاسد پر ضد پاڅونونه روان دي او د ملګرو ملتونو د ارقامو پر اساس، تر اوسه له پنځه زرو زیات کسان په شخړو کې وژل شوي دي.

امريکا په عراق کې وروستي بريدونه چې پر شيعه اهدافو شوي او لږ تر لږه ٧٢ کسان يې ووژل او تر ١٠٠ زيات نور يې ژوبل کړل، وغندل. د امريکا د بهرنيو چارو وزارت وياندې ويکتوريا نولاند پرونۍ حملې تروريستي اعمال وبلل او ويې غندلې: ”موږ دغه اعمال غندو. موږ يې تروريستي کړنې ګڼو. دا خواشينوونکي هڅې او د داسې خلکو کار دى چې په عراق کې فعال دي او د وخت د بدلون هڅه کوي“ يوه ځان وژونکي د عراق په جنوب کې ناصريه ښارګوټي ته نژدې د شيعه ګانو پر يوه زيارت ځان وژونکى بريد وکړ او لږ تر لږه ٣٨ کسان يې ووژل، تر دې څو ساعته مخکې د بغداد په شمال کې پر شيعه مېشتو سيمو په بريدونو کې په لسګونو کسان ووژل شول.

صدف رحيمي او خور یې شبنم لومړنۍ افغان پوکسرانې دي، چې د المپیک په سیالیو کې د ګډون لپاره هڅې کوي. خو د دوی کورنۍ ګواښل شوي، څو د دوی د ورزش مخه ونیسي. سره له دې چې په افغانستان کې د ښځو ورزش یو ننګ او عیب ګڼل کېږي، خو بیا هم صدف او خور یې هوډ کړی، چې ورزش ته به ادامه ورکوي.

د افغانستان په یو شمېر ښارونو په ځانګړې توګه کابل ښار کې د هوا ککړتیا، د کثافاتو ډیروالی او د لشمانیا یا کالدانې کنټرول ته ډیر پام نه کول د دې ناروغۍ د زیاتوالي مهم لاملونه دي. په کابل کې د لشمانیا یا کالدانې د کنټرول او درملنې د څانګې مسوولان وایي، چې تېرکال په افغانستان کې د کالدانې ٣١ زره پېښې ثبت شوي چې ١٧ زره یې یوازې په کابل کې وې، خو د دوى په خبره دا شمېر د افغانستان په سطح تردې څو برابره زیات دى. د کالدانې په څانګه کې د ډبلیو،اچ،او یا د نړېوال روغتیایي سازمان مسوول ډاکټر نعیم الله ساپي د دوشنبې په ورځ ازادۍ راډیو ته وویل، چې په افغانستان کې د کالدانې کنټرول او درملنې ته هومره چې لازمه ده پاملرنه، نه ده شوې.

ایران په هرموز تنګي کې د خپل وروستي لس ورځني پوځي تمریناتو پرمهال دوه توغندي، چې دوه سوه کیلومتره واټن په نخښه کولای شي وازمویل. د ایران دولتي رسنۍ وايي، چې د ″قادر″ توغندی، چې له وچې نه په اوبو کې هدف په نخښه کوي او د ″نصر″ توغندی، چې له وچې څخه په وچه کې هدف نخښه کوي وازمویل. ویل کیږي، چې ایران به د خپلو پوځي تمریناتو په وروستیو ورځو کې یو بل توغندی هم وازموي.

کيسي کارويووا د ١٨٩٥م کال د جنورۍ پر ٥ مه زېږېدلې، دا معلومات د هغې په پاسپورټ کې ليکل شوي، په دې توګه دا په نړۍ کې تر ټولو زړه ښځه ده چې ١١٦ کلنه ده. د ازادې اروپا/ ازادۍ راډيو د شمالي قفقاز څانګې له هغې سره د هغې په خپل کلي کې چې د چيچنيا په ګويتي ښار کې موقعيت لري، خبرې کړي دي.

نن په کندهار کې خبریالانو، ځایي چارواکو، په ولسي جرګه کې د کندهار د خلکو استازېو، د ولایتي شورا غړېو او د ښوونځیو زده کوونکو د ښار د پاکولو لپاره حشر وکړ. په سیمه کې د ازادۍ راډیو خبریال وايي، چې دغو خلکو د کندهار ښار بېلابېل واټونه پاک کړل او حشر یي لا هم دوام لري. د قومونو او قبایلو چارو وزیر او د سویلي حوزې مسوول اسدالله خالد د رسنیو له لارې د کندهار له ټولو خلکو وغوښتل، چې تل دا ډول حشرونه وکړي او خپل ښار پاک کړي. دا په کندهار کې سږ کال دوهم حشر دی چې خلک یي د دغه ولایت خلک یي د خپل ښار د پاکولو لپاره کوي.

د بغلان پولیس وايي، چې یوه ۱۴ کلنه انجلۍ یې ژغورلې ده، چې له تیرو شپږو میاشتو راهیسې په یوه زیرخانه کې بندي وه، ناوړه کارونو ته اړ شوې وه او وهل ټکول کېده. پولیسو د فرانسې خبري اژانس ته ویلي، چې دا انجلۍ سحر ګل نومیږي او خپل خاوند یې په زیرخانه کې بندۍ کړې وه. د بغلان د پولیسو یوه مامور فضل رحمان فرانس پریس ته ویلي، چې د سحر ګل لاس مات دی او روغتون ته رسول شوې ده.

د اذربايیجان د سومګیت ښاروال د خپل هېواد د ولسمشر الهام علی یف د پنځوسمې کلیزې د لمانځلو په ویاړ یو پنځوس متره کيک جوړ کړ. د دې کېک په پخولو کې له ۲۲ زرو هګیو، دوه ټنه اوړه، ۴۰۰ کیلوګرامه کوچ او ۳۰۰ کیلو ګرامه غوزان (چهارمغز) کارول شوي دي. د سومګیت ښاروال ″الدر غزیزوف″ وویل، چې له څو کلونو راهیسې یې پلان درلود، چې ولسمشر ته دا شان کېک پوخوي او ډالۍ کوي به یې. د سومیګ ښار چارواکي وايي، چې دا په اروپا کې تر ټولو اوږد پوخ شوی کیک دی.

په مسکو او د روسيي په نورو ښارونو کې پرون لسګونو زرو کسانو د وروستیو انتخاباتو د نتیجو پر ضد پراخې مظاهرې وکړې. له دې نه وړاندې تیره اونۍ هم د صدراعظم ولادمیر پوتین په خلاف په پایتخت او نورو سیمو کې مظاهرې وشوې. د دغو مظاهرو تنظیمونکو وویل، شاوخوا سل زرو کسانو د مسکو په سخارف میدان کې د تیرې ورځې په مظاهره کې ګډون درلود او له پوتین پرته روسېې او روسیه به ازاده شي شعارونه يې ورکول. خو د روسيي پولیس وايي، چې د مظاهره کونکو شمېر اته ویشت زره وو. په روسیه کې د فساد ضد بلاګ مسول الیکسي ناوالیني، چې په تیرو مظاهرو کې د ګډون په خاطر ۱۵ ورځې بندي وو، پرونۍ مظاهرې د شوروي اتحاد له ړنګیدو وروسته په روسیه کې تر ټولو پراخ لاریونونه وبلل،هغه وویل: (ما ډیر خلک ولیدل، چې غوښتل يي کرملین او دولتي ودانۍ ونیسي، خو موږ سولئیز ځواک یو موږ اوس دولتي ودانۍ نه نیسو، خو که چیرته دغو فریبکارانو او غلو خپل فریب او درغو ته دوام ورکړ بیا به موږ کرملین او دولتي ادارې په خپل لاس کې اخلو.) مظاهره کونکي د دیسمبر په څلورمه د ترسره شوو پارلماني انتخاباتو د نتیجو لغوه کیدل او د نوېو انتخاباتو چې د هغوي په وینا ټول ګوندونه په کې برخه ولري، ترسره کیدل غواړي.

په زرګونو کسان نن په مسکو کي ښار کې راټول شول او د روسیې د ولسې جرګې یا دوما د وروستیو انتخاباتو د نتیجو پر ضد یې اعتراض وکړ. په دې مظاهره کې د روسیې د مالیې چارو پخواني وزیر او د صدراعظم ولاديمیر پوتین متحد الکسیې کودرین هم حیرانوونکې وینا وکړه. کودرین په سخروف میدان کی راټولو شویو شاوخوا ۴۰ زرو کسانو ته په وینا کي وویل، د ولسې جرګې لپاره باید نوي انتخابات وشي او د انتخاباتو د کمیسیون رئیس ولادمیر چوروف باید له دندې لیرې شي. د روسیې په بیلا بیلو ښارونو کی مظاهره کوونکو د چوروف د لیري کیدو غوښتنه کوله او وایي، د انتخاباتو کمیسیون باید داسې یو څوک په دي دندې وټاکې چي خلک پري باور ولرې.

د چک اوسني ولسمشر د ١٩٨٩م کال د بخملي انقلاب له اتل واسلاو هاول سره، چې په پخواني چکسلواکيا کې يې کمونيستي رژيم نسکور کړ، خداى پاماني وکړه. د نړۍ مشرانو د چک جمهوريت په مرکز پراګ کې، د جمعې په ورځ د هاول د جنازې په مراسمو کې برخه واخيسته. په دغو مشرانو کې پنځلس ولسمشران هم وو، چې په هغوى کې د فرانسې ولسمشر نيکولاس سارکوزي او د ګرجستان ولسمشر ميخايل ساکاشويلي هم شامل وو.

د نړۍ مشران او چکان نن په پراګ کې راټول شول او د چک جمهوریت د پخواني جمهور رئیس واسلاو هاویل د جنازې په دولتي مراسمو کې یې ګډون وکړ. هاویل د ۱۹۸۹ کال بخملې انقلاب قهرمان دی چې هغه مهال یي په چکوسلواکیا کې د کمونیزم واکمني نسکوره کړې وه. د هاویل د جنازې مراسم د پراګ ښار په سینټ ویتوس مشهورې کلیسا کې تر سره شول. د حاویل د جنازې په مراسمو کې د امریکا پخواني جمهورئیس بل کلنټن، د هغه میرمن او د امریکا د بهرنیو چارو اوسنۍ وزیرې هیلرې کلنټن، د فرانسې اوجرمني جمهورو رئیسانو د انګلستان صدراعظم ډیویډ کامرون ، د پولنډ پخواني جمهور رئیس لیخ والیسا او په چک کې زیږیدلې د امریکا د بهرنیو چارو پخوانۍ وزیرې مدلین البرایټ هم ګډون کړی و. واسلاو هاویل د بخملې انقلاب په نتیجه کې لومړی د چکوسلواکیا جمهور رئیس شو او په ۱۹۹۳ کال کې د چک او سلواک له جلا کیدو وروسته تر ۲۰۰۳ میلادي کاله پورې د چک جمهور رئیس و.

د سوریي په مرکز دمشق کې پرون دوې چاودنې وشوې، د سوریې دولتې تلویزیون وایي، چاودنو د امنیت او استخباراتې ځواکونو دفترونه په نښه کړې وو او تروریستانو کړی دی. دا چاودنې د جمعې د ورځې له پلان شوېو مظاهرو څخه مخکې شوي دي. په عین حال کې د عربي اتحاد یوه څارونکې ډله نن دمشق ته تللې ده، دا ډله غواړي په سوریې کې د نهو میاشتو شخړو او وینو توئیدو ته د حل لار ولټوي.

د امریکا متحده ایالاتو په عراق کې وروستۍ بمې چاودنې چې د پنجشنبې په ورځ په کې لږ ترلږه ۶۹ کسان ووژل شول، غندلې او وایي، د عراق د پرمختګ د بې لارې کولو هڅې به ناکامې شي. سپینه ماڼۍ وایي، د ولسمشر مرستیال جو بایډن د عراق له جمهور رئیس جلال طلبانې سره خبرې کړې او د فرقه یي شخړو د بندولو په کار کې یي خپل ملاتړ اعلان کړی دی. تر اوسه نه ده معلومه چې په بغداد کې د پنجشنبې د ورځې په تنظیم شویو بمې چاودنو کې د چا لاس دی، خو دا حملې په داسې حال کې شوي چې د شیعه ګانو او سنیانو تر منځ د فرقه یي شخړو د بیا پیل کیدو اندیښنې زیاتې شوي دي.

د چيک جمهوريت نن د دې هيواد د پخواني جمهور ریيس (وسلاف حاول) د مړيني په مناسبت درې ورځني رسمي ماتم اعلان کړی دی. پخواني جمهور ریيس (وسلاو هاول) د يکشنبې په ورځ د ۷۵ کالو په وفات شو. هاول په ۱۹۸۹ م ستر سوله یيز بخملي انقلاب رهبري وکړه، چې په نتيجه کې يې د هغه وخت چکو سلواکيا د څو لسيزو کمونيستي رژيم واکمني ختمه کړه. د حاول مړي د پراګ د يوې کليسا مخې ته ايښودل شوی دی او په زرګونه خلک ورته د احترام په دود شمعې بلوي. د هغه مړی به د جمعې په ورځ خاوروته وسپارل شي.